Dostęp on-line do numerów 2004−2020

Dostęp on-line do pojedynczych artykułów

Redakcja

ul. Chopina 6, pok. 202

44-100 Gliwice
tel./fax: 32 231 02 24

Wydawnictwo

SIGMA-NOT Sp. z o.o.

ul. Ratuszowa 11
03-450 Warszawa
Sąd Rej. dla m.st. Warszawy

XIII Wydział Gospodarczy

KRS: 0000069968

NIP: 524 030 35 01

Kapitał zakł.: 752 361,80 zł

www.sigma-not.pl

Nasi partnerzy:

     sitpchem-logo

 

   PSK 2

 

 efc logo

 

 

 

"Ochrona przed Korozją" nr 06/2011

Zastosowanie powłok tlenkowych typu SiO2 w celu zwiększenia odporności korozyjnej stopu magnezu AZ91 »
Szybkość karbonatyzacji cementów CEM V/A i CEM V/B w zaprawach o różnym stosunku W/C, w odniesieniu do cementu CEM II/B-V »
Korozja gazowa stopów magnezu przeznaczonych do kształtowania plastycznego »
Wytwarzanie powłok SiO2 metodą PECVD na stopach magnezu w celu zwiększenia odporności korozyjnej »
Jakościowa ocena powłoki cynkowej ukształtowanej na powierzchni: odlewów z wysokojakościowego żeliwa szarego oraz innych wyrobów metalowych »
Mechanizm korozji cegły ceramicznej w kominach energetycznych »
Odporność korozyjna warstw kompozytowych typu warstwa azotowana z powierzchniową strefą fosforanów cynku na stali WCL »
Siarczanowo-węglanowa korozja betonów w niskich temperaturach »
Migracja jonów chlorkowych w betonie z dodatkiem popiołu lotnego wapiennego (W) »
Wpływ technologii spiekania proszku stali 316L na parametry użytkowe warstw azotowanych i tlenoazotowanych wytworzonych w procesach obróbek jarzeniowych »
Wpływ rozdrobnienia ziarna na odporność korozyjną niklu 200 »
Wpływ grzybów pleśniowych na właściwości sorpcyjne tworzyw cementowych »
Wpływ czasu pracy silnika spalinowego z zapłonem samoczynnym na osadzanie się nagaru na powierzchni zaworów wylotowych »
Wpływ czasu i temperatury utleniania na napawane warstwy ze stopu kobaltu »
Zastosowanie spektroskopii fotoluminescencyjnej w badaniu składu fazowego zgorzelin tlenkowych narastających na materiałach z grupy alumina formers »
Badania modelowe wpływu siarki na proces pylenia metalu stali 9Cr-1Mo w rafineryjnej instalacji platformingu CCR »
Oddziaływanie mikroorganizmów na zaczyn cementowy – korozja – mechanizmy samonaprawcze (od korozji biologicznej do biocementu) »
Korozja siarczanowa cementów portlandzkich zawierających popioły denne»
Utlenianie materiału termoelektrycznego CoSb3 z warstwą Cr-5Si nanoszoną metodą PVD »
Badania budowy zgorzelin utworzonych na stali Crofer 22APU w mieszaninie powietrza zawierającego zmienną ilość SO2 »
Kinetyka utleniania stali Crofer 22APU w mieszaninie powietrza zawierającego zmienną ilość SO2 »
Badania radioizotopowe transportu siarki w zgorzelinie powstającej na stali Crofer 22APU w atmosferach zawierających SO2 »
Dyfuzja wodoru w membranie z różnie usytuowanymi przeszkodami »
Badanie składu fazowego zgorzelin powstających na materiałach powłokowych z układu Ni-Al. utlenianych w temperaturze 1150°C metodą spektroskopii fotoluminescencyjnej (PLS) »
Chemiczne i mikrostrukturalne uwarunkowania odporności betonu na działanie środowiska chlorkowego i siarczanowego »
Wpływ SO2 na kinetykę utleniania stali zaworowych w wysokich temperaturach »
Korozja stali zaworowych w atmosferze spalin oleju napędowego zwierającego 10% biokomponentów »
Morfologia powierzchni zgorzeliny na stopach TiAl pokrytych żywicą zawierającą fluor »
Utlenianie stali Crofer22APU w atmosferze pary wodnej »
Wpływ implantowanego itru na wysokotemperaturowe utlenianie stali ferrytycznej Crofer 22 APU »
Morfologia warstw Al2O3 utworzonych na folii FeCrAl poddanej procesowi wysokotemperaturowego utleniania w atmosferze mieszaniny Ar/O2 »
Właściwości korozyjne nanokompozytowych powłok nc-MeC/a-C (Me = Ti, W, Cr) wytwarzanych metodą osadzania magnetronowego »
Degradacja powłokowych warstw barierowych TBC typu DLC 8YSZ/Gd2Zr2O7 »
Odporność korozyjna stopu tytanu Ti-6Al-4V po wysokotemperaturowej obróbce wodorowej »
 
Zastosowanie powłok tlenkowych typu SiO2 w celu zwiększenia odporności korozyjnej stopu magnezu AZ91
GROBELNY M.
KALISZ M.
DYTKOWICZ B.
Instytut Transportu Samochodowego, Warszawa
Stopy magnezu zaliczane są do grupy metali lekkich o małym ciężarze właściwym i o dużej plastyczności, module sprężystości pozwalające na przenoszenie dużych obciążeń. W celu zwiększenia odporności korozyjnej stopów magnezu bardzo często wykorzystuje się chemiczne oraz fizyczne metody obróbki powierzchni, polegające głównie na wytworzeniu powłok stanowiących barierę pomiędzy metalem, a otaczającym środowiskiem. Powłoki te wykonuje się w celu czasowego zabezpieczenia metalu przed korozją oraz w celu zwiększenia przyczepności powłok malarskich. W pracy przedstawiono wpływ powłok tlenkowych typu SiO2 wytworzonych w różnych procesach na właściwości korozyjne stopu magnezu AZ91. Powłoki wykonano z zastosowaniem procesu chemicznego opartego na zjawisku żelowania typu "zol-żel" oraz w procesie osadzania chemicznego wspomaganego plazmą (PECVD). Właściwości korozyjne badanych materiałów określono na podstawie analizy krzywych woltamperometrycznych. Wykonano również badania mikroskopowe z zastosowaniem technik SEM/EDS. Najlepszymi właściwościami korozyjnymi charakteryzowała się powłoka o grubości 1100 nm wytworzona w procesie PECVD. Jednakże dla wszystkich powłok SiO2 zaobserwowano występowanie korozji wżerowej.
Słowa kluczowe: odporność korozyjna, proces plazmowy, sol-gel, metody elektrochemiczne, stopy magnezu
Szybkość karbonatyzacji cementów CEM V/A i CEM V/B w zaprawach o różnym stosunku W/C, w odniesieniu do cementu CEM II/B-V
ŁAGOSZ A.
Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki,
Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Praca dotyczy możliwości zmniejszenia szybkości karbonatyzacji betonów wykonanych na bazie cementów CEM V/A lub CEM V/B poprzez zmniejszenie stosunku W/C. W oparciu o przygotowane w laboratorium cementy odpowiadające składem cementom CEM V oraz CEM II/B-V (jako spoiwo referencyjne – cement o potencjalnie niskiej odporności na karbonatyzację), wykonano badania szybkości karbonatyzacji cementowych zapraw normowych (W/C = 0,5) oraz zapraw o różnych stosunkach W/C w zakresie od 0,55 do 0,40. Uzyskane wyniki pozwalają na ustalenie dla cementów CEM V wskaźników W/C zapewniających przebieg procesu karbonatyzacji z szybkością nie większą niż zaproponowany cement referencyjny, powszechnie stosowany na rynku krajowym.
Słowa kluczowe: cementy wieloskładnikowe, karbonatyzacja, odporność korozyjna
Korozja gazowa stopów magnezu przeznaczonych do kształtowania plastycznego
PRZELIORZ R.
KUKIEŁKA T.
HADASIK E.
Wydział Metalurgii i Inżynierii
Materiałowej, Politechnika Śląska
Badano kinetykę utleniania stopów magnezu WE43 i MSR-B w atmosferze CO2 bez oraz z dodatkiem 2% obj. H2O. Pomiary szybkości utleniania prowadzono metodą termograwimetryczną w zakresie temperatury 530–580oC, to jest poniżej oraz powyżej temperatury topnienia eutektyki. Temperaturę topnienia eutektyki wyznaczono metodą różnicowej kalorymetrii skaningowej – DSC. Produkty korozji analizowano metodami SEM, EDS. Przeprowadzone analizy wykazały, że na stopie WE43 tworzy się zgorzelina dwuwarstwowa, Zewnętrza warstwa zbudowana jest z tlenków itru i magnezu. W warstwie wewnętrznej występuje tlenek itru. Zgorzelina zachowuje dobre właściwości ochronne nawet powyżej temperatury eutektycznej. Na stopie MSR-B pod cienką, nierównomierną warstwą zgorzeliny zachodzi proces utleniania wewnętrznego. W temperaturze 580oC stop ulega częściowemu stopieniu.
Słowa kluczowe: stopy magnezu, utlenianie, mikrostruktura, DSC
Wytwarzanie powłok SiO2 metodą PECVD na stopach magnezu w celu zwiększenia odporności korozyjnej
KALISZ M
GROBELNY M.
DYTKOWICZ B.
Instytut Transportu Samochodowego,
Warszawa
W pracy przedstawiono wpływ powłok SiO2 wytworzonych w procesie plazmowym PECVD (Plasma Enhanced Chemical Vapour Deposition), z wykorzystaniem plazmy wysokiej częstotliwości (13,56 MHz), na właściwości korozyjne stopów magnezu AZ31, AZ32, AZ91. Na każdym ze stopów Mg wykonano powłoki SiO2 o trzech grubościach: 12, 22 i 44 nm. Właściwości korozyjne badanych powłok określono na podstawie analizy krzywych woltamperometrycznych. Uzyskane wyniki pokazują wzrost odporności korozyjnej stopów magnezu, wraz ze wzrostem grubości osadzonej powłoki tlenkowej. Największy spadek wartości gęstości prądu korozyjnego zaobserwowano dla stopu AZ91 z powłoką tlenkową o grubości 44 nm. Dla pozostałych stopów magnezu wartości gęstości prądu korozyjnego, dla tej powłoki, również spadają ale w znacznie mniejszym stopniu. We wszystkich przypadkach natomiast tj. dla czystych stopów jak i dla stopów wraz z powłoką tlenkową zaobserwowano występowanie korozji wżerowej.
Słowa kluczowe: odporność korozyjna, procesie plazmowym, metody elektrochemiczne, stopy magnezu
Jakościowa ocena powłoki cynkowej ukształtowanej na powierzchni: odlewów z wysokojakościowego żeliwa szarego oraz innych wyrobów metalowych
KOPYCIŃSKI D.
GUZIK E.
SZCZĘSNY A.
Akademia Górniczo-Hutnicza
im. Stanisława Staszica w Krakowie
W pracy przedstawiono wzrost warstwy Fe-Zn na powierzchni odlewów z żeliwa szarego wysokojakościowego modyfikowanego oraz sferoidalnego. Następnie przeprowadzono porównanie budowy powłoki cynkowej ukształtowanej na powierzchni odlewu z żeliwa do tej wzrastającej na powierzchni żelaza armco oraz różnych gatunków stali. Zatem również różne gatunki stali stosowane w przemyśle były przedmiotem badań w zakresie ocynkowania powierzchni, w aspekcie jakości i grubości powłok. Wykazano, że skład chemiczny podłoża istotnie wpływa na kinetykę wzrostu i budowę warstwy Fe-Zn. Ocenę powyższego wpływu przeprowadzono na podstawie ekwiwalentu krzemu i fosforu, tj. Si + 2.5P oraz uzyskano zależności pomiędzy wartością ekwiwalentu a grubością powłoki. Badania potwierdziły dobrą odporność korozyjną powłoki ochronnej uzyskanej na powierzchni odlewu.
Słowa kluczowe: krystalizacja powłoki cynkowej, grubość powłoki cynkowej, stal konstrukcyjna zwykłej jakości, żeliwo modyfikowane, żeliwo sferoidalne
Mechanizm korozji cegły ceramicznej w kominach energetycznych
STRYSZEWSKA T.
Politechnika Krakowska
W referacie przedstawiono badania związane z trwałością cegły ceramicznej w kominach energetycznych. Zamieszczono wyniki badań dotyczące określenia mechanizmów i procesów prowadzących do zniszczenia cegły ceramicznej, narażonej na ciągłe działanie agresywnych składników odprowadzanych gazów spalinowych. Pobrane próbki ceramiki pochodzą z komina przemysłowego eksploatowanego przez okres 40 lat.
Słowa kluczowe: korozja cegły ceramicznej, komin przemysłowy
Odporność korozyjna warstw kompozytowych typu warstwa azotowana z powierzchniową strefą fosforanów cynku na stali WCL
BROJANOWSKA A.
TRUSZKOWSKI T.
KULIKOWSKI K.
WIERZCHOŃ T.
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Warszawska
Nowoczesny przemysł stwarza potrzebę wytwarzania materiałów charakteryzujących się m.in. wysoką odpornością korozyjną, odpornością na zużycie przez tarcie, także w podwyższonych temperaturach, odpornością na duże obciążenia mechaniczne. Takie wymagania można spełnić m.in. metodami inżynierii powierzchni, a w szczególności rozwijanymi w ostatnich latach procesami hybrydowymi, łączącymi różne obróbki powierzchniowe. W artykule przedstawione będą wyniki badań odporności korozyjnej stali WCL poddanej obróbce hybrydowej, łączącej procesy azotowania jarzeniowego i fosforanowania chemicznego, w wyniku której wytworzona jest warstwa kompozytowa typu dyfuzyjna warstwa azotowana, składająca się ze strefy roztworowej i azotków żelaza Fe4N z powierzchniową powłoką fosforanów cynku. W celu określenia odporności korozyjnej badanej warstwy kompozytowej zastosowano metody elektrochemicznej spektroskopii impedancyjnej i potencjodynamiczną, a uzyskane wyniki badań omówiono w ścisłej korelacji z mikrostrukturą i morfologią wytwarzanych warstw.
Słowa kluczowe: stal WCL, azotowanie jarzeniowe, fosforanowanie chemiczne, warstwy kompozytowe, powłoka fosforanu cynku, odporność korozyjna
Siarczanowo-węglanowa korozja betonów w niskich temperaturach
GAWLICKI M.
MRÓZ R.
Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki,
Akademia Górniczo-Hutnicza
im. Stanisława Staszica w Krakowie
W pracy omówiono tworzenie się thaumasytu w wyniku korozji siarczanowej zaczynów i betonów cementowych zawierających glinian trójwapniowy – C3A, węglan wapnia i wodorotlenek wapnia.
Słowa kluczowe: cement, beton, korozja siarczanowa, ettringit, thaumasyt
Migracja jonów chlorkowych w betonie z dodatkiem popiołu lotnego wapiennego (W)
DĄBROWSKA M.
DZIUK D.
GIERGICZNY Z.
Politechnika Śląska,
Centrum Technologiczne BETOTECH Sp. z o.o.
Wpływ dodatku popiołu lotnego wapiennego (W) na kształtowanie się odporności korozyjnej cementu i/lub betonu nie jest szeroko omawiany w literaturze. W artykule przedstawiono wyniki badań przepuszczalności chlorków w betonie zawierającym wapienny popiół lotny. Badaniu poddano betony o stosunku w/s równym 0,60 i 0,45. Zawartość popiołu lotnego wynosiła 20 i 33% masy cementu (stosowano popiół pobrany bezpośrednio z elektrofiltra i aktywowany przemiałowo). Jedna seria betonów zawierała domieszkę napowietrzającą. Wyniki badań pozwalają stwierdzić, że zastosowanie popiołu lotnego wapiennego ogranicza szybkość migracji jonów chlorkowych w betonie, w szczególności, jeżeli zastosowano popiół lotny wapienny aktywowany przemiałowo wprowadzony w większych ilościach. Dłuższy czas dojrzewania betonu skutkuje także zmniejszoną szybkością migracji jonów Cl–.
Słowa kluczowe: korozja betonu, dyfuzja jonów Cl–, przepuszczalność chlorków, popiół lotny wapienny (W)
Wpływ technologii spiekania proszku stali 316L na parametry użytkowe warstw azotowanych i tlenoazotowanych wytworzonych w procesach obróbek jarzeniowych
KAMIŃSKI J.
BROJANOWSKA
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Warszawska, Warszawa
GRĄDZKA-DAHLKE M.
Wydział Mechaniczny, Politechnika
Białostocka, Białystok
KAZIOR J.
Wydział Mechaniczny,
Politechnika Krakowska, Kraków
WIERZCHOŃ T.
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Warszawska, Warszawa
W artykule określono parametry użytkowe spiekanych stali typu AISI 316L oraz warstw powierzchniowych (azotowanych i tlenoazotowanych) wytworzonych na nich w warunkach wyładowania jarzeniowego. Do badań użyto proszku stali 316L o strukturze nieregularnej o dominującej wielkości ziarna poniżej 45 µm. Określono właściwości użytkowe (m.in. odporność korozyjną, odporność na zużycie przez tarcie) materiału spiekanego w atmosferze wodoru pod ciśnieniem 600 MPa, w temperaturze 1250oC w porównaniu do materiału spiekanego w próżni przy identycznych parametrach technologicznych. Wykazano, że rodzaj zastosowanej atmosfery technologicznej w trakcie spiekania determinuje główne parametry użytkowe materiału. Badane stale spiekane poddano obróbkom powierzchniowym określając ich właściwości użytkowe w porównaniu do materiałów w stanie wyjściowym. Stwierdzono pozytywny wpływ obecności warstw azotowanych i tlenoazotowanych na odporność korozyjną oraz odporność na zużycie przez tarcie spiekanych stali typu AISI 316L.
Słowa kluczowe: proszki stali 316L, azotowanie, tlenoazotowanie, próżnia, wodór
Wpływ rozdrobnienia ziarna na odporność korozyjną niklu 200
KRAJEWSKI C.
SITEK R.
URA-BIŃCZYK E.
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Warszawska
PACHLA W.
Instytut Wysokich Ciśnień
Polskiej Akademii Nauk
MATYSIAK H.
GARBACZ H.
KURZYDŁOWSKI K. J.
Wydział Inżynierii Materiałowej, Politechnika Warszawska
Rozdrobnienie ziarna jest jedną z efektywnych metod kształtowania właściwości materiałów. Zmniejszenie rozmiarów ziaren przyczynia się między innymi do wzrostu wytrzymałości i zwiększenia reaktywności. Publikacje na temat odporności korozyjnej materiałów o małej wielkości ziaren przedstawiają odmienne wnioski – niekiedy korozja zachodzi szybciej, niekiedy wolniej. W niniejszym artykule przedstawiono wyniki badań prowadzonych na niklu 200 po procesach wyciskania hydrostatycznego. Scharakteryzowano mikrostrukturę, wykonano pomiary mikrotwardości oraz zbadano odporność korozyjną. Wykazano, że metoda wyciskania hydrostatycznego umożliwia otrzymanie ultra-drobnoziarnistego niklu, czemu towarzyszy znaczny wzrost mikrotwardości. Badania odporności korozyjnej wykazały, że rozdrobnienie ziarna wpływa niekorzystnie na odporność korozyjną niklu.
Słowa kluczowe: nikiel, rozdrobnienie ziarna, wyciskanie hydrostatyczne, korozja
Wpływ grzybów pleśniowych na właściwości sorpcyjne tworzyw cementowych
STANASZEK-TOMAL E.
Politechnika Krakowska
W referacie przedstawiono wyniki badań wpływu grzybów pleśniowych Penicillium chrysogenum i Cladosporium herbarum na właściwości sorpcyjne zapraw cementowych CEM I i modyfikowanych polimerem. Zbadano także wpływ różnych podłoży, którymi były pożywka MEA i płyta gipsowo-kartonowa. Prezentowane wyniki wykazują wysokie zapleśnienie zapraw w szczególności modyfikowanych polimerem. Nasilony rozrost grzybów silnie wpływa na właściwości użytkowe tworzyw cementowych.
Słowa kluczowe: cement, grzyby pleśniowe, korozja biologiczna, właściwości sorpcyjne
Wpływ czasu pracy silnika spalinowego z zapłonem samoczynnym na osadzanie się nagaru na powierzchni zaworów wylotowych
ADAMASZEK K.
SUCHECKI A.
JURASZ Z.
Instytut Badań i Rozwoju Motoryzacji
"BOSMAL" Sp. z o.o., Bielsko-Biała
Spośród licznych elementów konstrukcyjnych czterosuwowych silników spalinowych z zapłonem iskrowym i samoczynnym, zawory należą do najbardziej obciążonych cieplnie i mechanicznie części, które pracują w agresywnym środowisku gorących gazów spalinowych. Elementy te są odpowiedzialne za przepływ mieszanki paliwowo-powietrznej do cylindrów silnika i gorących gazów spalinowych do układu wydechowego. Trwałość zaworów wylotowych pracujących w temperaturach od 873 do 1173 K zależy głównie od żarowytrzymałości i żaroodporności stosowanych stali. Nagrzewanie się zaworów wylotowych w atmosferze spalin, składających się głównie z tlenku i dwutlenku węgla oraz tlenu i przegrzanej pary wodnej, powoduje oprócz korozji osadzanie się nagaru na powierzchni zaworów. W wyniku korozji zmniejsza się przekrój czynny oraz właściwości mechaniczne zaworów wylotowych, co w ekstremalnych warunkach pracy silnika może prowadzić zarówno do odkształcenia, jak i zmniejszania się szczelności komory silnika spalinowego. W pracy przedstawiono wyniki obserwacji przyrostu osadzania się nagaru na powierzchni zaworów wylotowych w funkcji czasu pracy silnika spalinowego z zapłonem samoczynnym. Ponadto przedstawiono wyniki pomiarów temperatury, zadymienia i składu chemicznego spalin.
Słowa kluczowe: Silnik spalinowy z zapłonem samoczynnym, zawory wylotowe, gazy spalinowe, korozja wysokotemperaturowa
Wpływ czasu i temperatury utleniania na napawane warstwy ze stopu kobaltu
SMOLEŃSKA H.
Wydział Mechaniczny,
Katedra Inżynierii Materiałowej
i Spajania, Politechnika Gdańska
Badano wpływ czasu utleniania na strukturę i skład chemiczny warstw ze stopu kobaltu wytworzonych metodą napawania laserowego. Do napawania użyto proszku o wysokiej zawartości chromu i średniej zawartości wolframu. Utlenianie przeprowadzono w temperaturze 1100°C w czasach od 15 minut do 50 godzin. Porównano uzyskane wyniki ze skutkami utleniania w temperaturze 750°C w czasie 200 godzin. Stwierdzono postępującą degenerację materiału napoiny, chociaż nie jest to proces niszczenia katastrofalnego.
Słowa kluczowe: stopy kobaltu, utlenianie
Zastosowanie spektroskopii fotoluminescencyjnej w badaniu składu fazowego zgorzelin tlenkowych narastających na materiałach z grupy alumina formers
JEDLIŃSKI J.
Laboratorium Inżynierii i Analiz Powierzchni,
Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki,
Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica, Kraków

GROSSEAU-POUSSARD J.L.
LEMMA, Universite de La Rochelle, Francja
Wskazano możliwości badawcze związane z zastosowaniem metody spektroskopii fotoluminescencyjnej (PLS – ang. Photoluminescence Spectroscopy) do badania wczesnych stadiów narastania zgorzelin na różnych materiałach z grupy alumina formers (Ni-Al., FeCrAl), będących aktualnie najlepszymi żaroodpornymi materiałami metalicznymi. Szczególną uwagę poświęcono zachodzącej w zgorzelinie przemianie fazowej niestabilnych tlenków glinu w fazę ?-Al2O3, stanowiącą zgorzelinę ochronną.
Słowa kluczowe: spektroskopia fotoluminescencyjna (PLS), utlenianie wysokotemperaturowe, zgorzelina ochronna ?- Al2O3, materiały alumina formers
Badania modelowe wpływu siarki na proces pylenia metalu stali 9Cr-1Mo w rafineryjnej instalacji platformingu CCR
HUCIŃSKA J.
Katedra Inżynierii Materiałowej
i Spajania, Wydział Mechaniczny,
Politechnika Gdańska
GRZESIK Z.
Katedra Fizykochemii Ciała Stałego,
Wydział Inżynierii Materiałowej
i Ceramiki, AGH
GAJOWIEC G.
Katedra Inżynierii Materiałowej
i Spajania, Wydział Mechaniczny,
Politechnika Gdańska
Reforming katalityczny jest jednym z najważniejszych procesów prowadzonych w rafineriach ropy naftowej. Technologia reformingu katalitycznego jest wciąż rozwijana. Obecnie najbardziej zaawansowaną technologią jest wersja z katalizatorem platynowym, regenerowanym w sposób ciągły – platforming CCR (continuous catalyst regeneration). Materiały konstrukcyjne stosowane w sekcji reaktorowej reformingu katalitycznego pracują w środowiskach o wysokiej aktywności węgla, co sprzyja procesom nawęglania i pylenia metalu. Elementami najbardziej narażonymi na atak aktywnego węgla są rury pieców – podgrzewaczy wsadu reaktorów, wykonane ze stali chromowo-molibdenowych, zwykle typu 9Cr-1Mo lub 2,25Cr-1Mo. Rozwój technologii reformingu katalitycznego, mający na celu zwiększenie wydajności procesu (głównie poprzez obniżenie ciśnienia wsadu), doprowadził również do zwiększenia aktywności węgla we wsadzie, a tym samym zwiększenia ryzyka wystąpienia pylenia metalu. W celu ochrony materiału rur przed korozją typu pylenie metalu proponuje się dozowanie małych ilości siarki do wsadu instalacji. Jednakże wpływ siarki na proces pylenia metalu w jego zaawansowanym stadium jest nieznany. W niniejszej pracy przeprowadzono badania laboratoryjne skutków długotrwałego oddziaływania niewielkich ilości siarki – niższych od prężności rozkładowej siarczku FeS – na stal 9Cr-1Mo, po 10 latach jej eksploatacji w piecu instalacji platformingu CCR w Grupie Lotos SA. Stal znajdowała się w zaawansowanym stadium procesu pylenia metalu. Przeprowadzono dyskusję wyników badań z uwzględnieniem zagrożeń i korzyści dla praktyki rafineryjnej, wynikających z dozowania związków siarki do wsadu instalacji.
Słowa kluczowe: pylenie metalu, platforming CCR, stal 9Cr-1Mo
Oddziaływanie mikroorganizmów na zaczyn cementowy – korozja – mechanizmy samonaprawcze (od korozji biologicznej do biocementu)
NOCUŃ-WCZELIK W.
Wydział Inżynierii Materiałowej
i Ceramiki, Akademia Górniczo-Hutnicza
im. St. Staszica, Kraków
Wszystkie typy mikroorganizmów – bakterie, glony, grzyby i porosty występujące na powierzchni i w porach (we wnętrzu) materiałów budowlanych mogą być przyczyną degradacji. Postępujące zniszczenie otoczenia zasiedlającego jest skutkiem wydzielania enzymów i produktów metabolizmu; kolejnym etapem staje się oddziaływanie fizykochemiczne. W przypadku zaczynu cementowego są to reakcje rozpuszczania, hydrolizy, krystalizacja produktów korozji; niekiedy w procesach tych bierze udział faza gazowa. Już sama obecność mikroorganizmów zagnieżdżonych na powierzchni materiału (tzw. biofilm) może być źródłem postępującego zniszczenia. Szczególnie niebezpieczna jest biogeniczna korozja siarczanowa instalacji w oczyszczalniach ścieków. W pracy przedstawione zostaną najczęściej występujące przypadki korozji zaczynu cementowego wskutek oddziaływania organizmów żywych na zaczyn cementowy oraz próby "samouzdrawiania" zaczynu z udziałem organizmów żywych metodą bioosadzania i biocementacji.
Słowa kluczowe: zaczyn cementowy, korozja, biocement, biofilm, biocementacja, samouzdrawiania betonu
Korozja siarczanowa cementów portlandzkich zawierających popioły denne
PYTEL Z.
Katedra Technologii Materiałów
Budowlanych, Wydział Inżynierii
Materiałowej i Ceramiki
Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
W pracy badano wpływ najnowszej generacji odpadów energetycznych w postaci odpadowego złoża fluidalnego, na odporność siarczanową cementów otrzymanych z ich udziałem. Celem pracy było badanie cementów otrzymanych w oparciu o dwa klinkiery portlandzkie wykazujące różne zawartości C3A. Wykorzystując wspomniane klinkiery przygotowano do badań cementy CEM II/A i CEM II/B zawierające dodatki mineralne w postaci popiołów dennych pochodzących ze spalania węgla kamiennego i brunatnego. Właściwości otrzymanych cementów były porównywane z cementami referencyjnym CEM I. Należy podkreślić, że składy surowcowe omawianych cementów zostały tak dobrane, aby w każdym przypadku poziom zawartości SO3 nie przekraczał dopuszczalnej dla cementów powszechnego użytku wartości 3,5%. W sumie do badań korozji siarczanowej przygotowano 10 cementów, których odporność siarczanową badano metodą polegającą na monitorowaniu zmian wytrzymałości na ściskanie i zginanie belek wykonanych z zapraw normowych i przechowywanych w roztworach korozyjnych, a w celach porównawczych, w wodzie. W charakterze agresywnych środowisk były stosowane wodne roztwory Na2SO4 i MgSO4. Próbki zapraw przed umieszczeniem ich w roztworach korozyjnych dojrzewały w warunkach normowych, niskoprężnego naparzania oraz w autoklawie.
Słowa kluczowe: popioły denne, cement portlandzki wieloskładnikowy, agresja siarczanową, odporność siarczanowa
Utlenianie materiału termoelektrycznego CoSb3 z warstwą Cr-5Si nanoszoną metodą PVD
GODLEWSKA E.
ZAWADZKA K.
MARS K.
Wydział Inżynierii Materiałowej
i Ceramiki, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
Materiały na bazie trójantymonku kobaltu CoSb3, używane są jako elementy generatorów termoelektrycznych. Ze względu na niską stabilność termiczną i chemiczną ich temperatura pracy zwykle nie przekracza 450°C. W powietrzu ulegają reakcji z tlenem, przy czym tworzy się gruba wielowarstwowa zgorzelina, natomiast w warunkach beztlenowych wykazują tendencję do utraty antymonu przez sublimację. Niniejsza praca prezentuje wyniki badań nad właściwościami ochronnymi warstw Cr-5Si (% at.) osadzonych na materiale termoelektrycznym CoSb3 metodą impulsowego rozpylania magnetronowego. Spodziewanym efektem modyfikacji powierzchni było wytworzenie in-situ wielowarstwowej powłoki ceramiczno-metalicznej, która stanowiłaby barierę zarówno dla dyfuzji tlenu jak i antymonu. Przeprowadzono testy utleniania w powietrzu w temperaturze 500 i 600°C. Degradację materiału w czasie, spójność i przyczepność warstw oraz zasięg reakcji i dyfuzji oceniano na podstawie systematycznych analiz powierzchni, przełomów oraz przekrojów poprzecznych. Badano mikrostrukturę oraz zmiany składu chemicznego i fazowego. Stwierdzono, że warstwy Cr-5Si, o grubości 2-3 µm zapewniają skuteczną ochronę materiału CoSb3 przed utlenianiem w temperaturze 500°C.
Słowa kluczowe: CoSb3, odporność na utlenianie, powłoki ochronne Cr-Si
Badania budowy zgorzelin utworzonych na stali Crofer 22APU w mieszaninie powietrza zawierającego zmienną ilość SO2
ŻUREK Z.
JAROŃ A.
Politechnika Krakowska, Kraków
MORGIEL J.
Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN, Kraków
HOMA M.
Instytut Odlewnictwa, Kraków
W pracy przedstawiono wynika badań morfologii zgorzelin utworzonych na stali Crofer 22APU w atmosferach o zmiennej zawartości SO2 oraz w czystym powietrzu, w zakresie temperatur 600-900oC. Badania składu i morfologii utworzonej warstwy zgorzeliny przeprowadzono za pomocą TEM, EDX i SEM.
Słowa kluczowe: Crofer 22APU, utlenianie, powietrze, SO2
Kinetyka utleniania stali Crofer 22APU w mieszaninie powietrza zawierającego zmienną ilość SO2
ŻUREK Z.
STAWIARSKI A.
JAROŃ A.
Politechnika Krakowska, Kraków
W pracy przedstawiono wyniki badań szybkości utleniania stali Crofer 22APU przeznaczonej do budowy interkonektorów w ogniwach typu SOFC. Badania kinetyczne prowadzono w zakresie temperatur pracy ogniw paliwowych (600-900oC) w atmosferach o zmiennej zawartości SO2 w powietrzu.
Słowa kluczowe: Crofer 22APU, utlenianie, SO2
Badania radioizotopowe transportu siarki w zgorzelinie powstającej na stali Crofer 22APU w atmosferach zawierających SO2
ŻUREK Z.
Politechnika Krakowska, Kraków
GILEWICZ-WOLTER J.
Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
JAROŃ A.
Politechnika Krakowska, Kraków
HOMA M.
Instytut Odlewnictwa, Kraków
W pracy przedstawiono wyniki badań radioizotopowych z wykorzystaniem SO2 znaczonego promieniotwórczym izotopem siarki 35S. Celem eksperymentów radioznacznikowych było uzyskanie informacji o transporcie siarki przez zgorzelinę narastającą na stali Crofer 22APU w czasie wysokotemperaturowego utleniania w atmosferach zawierających SO2.
Słowa kluczowe: Crofer 22APU, utlenianie, SO2, 35S
Dyfuzja wodoru w membranie z różnie usytuowanymi przeszkodami
GAJEK A.
Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa
Stosując symulację dyfuzji wodoru przez niejednorodną membranę zbadano wpływ usytuowania warstwy przeszkód dla dyfundującego wodoru na przebieg krzywych szybkości przenikania wodoru w stanie nieustalonym przenikania. Dekonwolucja uzyskanych krzywych wykazała, iż obecność w membranie przeszkód istotnie różnicuje efektywną grubość membrany z punktu widzenia przenikających przez nią atomów wodoru. Wpływ ten jest wyraźnie zależny od głębokości usytuowania warstwy przeszkód w membranie.
Słowa kluczowe: dyfuzja wodoru, symulacja dyfuzji, membrana niejednorodna
Badanie składu fazowego zgorzelin powstających na materiałach powłokowych z układu Ni-Al. utlenianych w temperaturze 1150°C metodą spektroskopii fotoluminescencyjnej (PLS)
SMOŁA G.
JEDLIŃSKI J.
NOCUŃ M.
RAKOWSKA A.
Laboratorium Inżynierii Powierzchni
i Analiz, Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki,
Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica, Kraków
GROSSEAU-POUSSARD J-L.
GILLES BONNET
LEMMA Universite de La Rochelle, Francja
GLEESON B.M.
Department of Mechanical Engineering
& Materials Science, University of Pittsburgh, USA
W pracy porównano skład fazowy zgorzelin powstających w temperaturze 1150°C, w wyniku utleniania w powietrzu przez 1 godzinę na materiałach na osnowie Ni, stosowanych na warstwy wiążące (ang. Bond Coat) w powłokach żaroodpornych typu TBC (ang. Thermal Barrier Coatings). Badaniom, które przeprowadzono metodą spektroskopii fotoluminescencyjnej poddano związek międzymetaliczny ß-NiAl oraz dwufazowy stop typu ?/?' (Ni-Ni3Al), których skład dodatkowo modyfikowano poprzez dodatki Pt lub Hf. Otrzymane wyniki wskazują na lokalny charakter przemiany fazowej niestabilnych tlenków glinu w fazę termodynamicznie stabilną, ?- Al2O3, zachodzącej w warstwie tlenkowej utworzonej na ß-NiAl. Platyna obecna w stopie typu ?/?' ułatwia tworzenie na tym materiale zgorzeliny zbudowanej wyłącznie z Al2O3 oraz znacznie przyśpiesza przemianę fazową. Natomiast dodatek Hf do obu grup materiałów powoduje spowolnienie przemiany fazowej, co przejawia się wydłużeniem stabilności tlenków przejściowych.
Słowa kluczowe: spektroskopia fotoluminescencyjna, utlenianie wysokotemperaturowe, materiały powłokowe Ni-Al, zgorzelina ochronna ?- Al2O3.
Chemiczne i mikrostrukturalne uwarunkowania odporności betonu na działanie środowiska chlorkowego i siarczanowego
DEJA J.
KOŁODZIEJ Ł.
Akademia Górniczo-Hutnicza
im. Stanisława Staszica, Kraków
W artykule zaprezentowano między innymi badania nad dyfuzją jonów chlorkowych przez przegrodę wykonaną z zaprawy cementowej zawierającej cement portlandzki oraz różną zawartość popiołu. Pozorne współczynniki dyfuzji jonów chlorkowych zostały określone przy użyciu metody komór dyfuzyjnych dla próbek po 28, 56, 91, 180, 360 dniach dyfuzji. Dla scharakteryzowania materiałów użyto analizy chemicznej analizy XRD oraz SEM. Główne wnioski z tych badań są takie, że zastąpienie cementu portlandzkiego popiołem fluidalnym powoduje spadek pozornych współczynników dyfuzji jonów chlorkowych. Dodatek popiołu w ilości 15–30% powoduje korzystne zmniejszenie dyfuzji jonów chlorkowych.
Słowa kluczowe: korozja betonu, korozja chlorkowe, korozja siarczanowa, mikrostruktura
Wpływ SO2 na kinetykę utleniania stali zaworowych w wysokich temperaturach
GRZESIK Z.
POCZEKAJŁO A.
KACZMARSKA A.
W MROWEC S.
AGH, Wydział Inżynierii
Materiałowej i Ceramiki, Kraków
Zbadano wpływ zawartości SO2 w ilości 100 i 500 ppm na szybkość utleniania w powietrzu trzech gatunków stali zaworowych (X33CrNiMn23-8, X50CrMnNiNbN21-9 i X53CrMnNiN20-8), stosowanych aktualnie do wyrobu zaworów w silnikach spalinowych. Badania przeprowadzone zostały w temperaturze 1173 K, tj. w maksymalnej temperaturze pracy zaworów w silnikach diesla. Stwierdzono, że proces korozji w tych warunkach nie przebiega ściśle według prawa parabolicznego za wyjątkiem stali X33CrNiMn23-8 zawierającej najwięcej chromu. Wykazano równocześnie, że obecność śladów siarki w atmosferze reakcyjnej zwiększa szybkość utleniania wszystkich trzech gatunków stali. Najbardziej wyraźny wpływ zaobserwowano w przypadku stali X50CrMnNiNbN21-9 zawierającej najmniejszą ilość chromu.
Słowa kluczowe: kinetyka utleniania, SO2, stale zaworowe
Korozja stali zaworowych w atmosferze spalin oleju napędowego zwierającego 10% biokomponentów
GRZESIK Z.
KACZMARSKA A.
POCZEKAJŁO A.
MROWEC S.
AGH, Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki, Kraków
ADAMASZEK K.
JURASZ Z.
Instytut Badań i Rozwoju Motoryzacji "BOSMAL", Bielsko-Biała
Zbadano przebieg korozji czterech gatunków stali (X33CrNiMn23-8, X50CrMnNiNbN21-9, X53CrMnNiN20-8 i X55CrMnNiN20-8) w atmosferze spalin oleju napędowego zawierającego 10% wag. biokomponentu. Stale te stosowane są do wyrobu zaworów w silnikach diesla. Badania te przeprowadzone zostały w warunkach wstrząsów cieplnych, symulujących pracę silnika samochodowego. Wykazano, że najlepszą odporność na agresywne działanie tych spalin wykazuje stal X33CrNiMn23-8, mająca największą zawartość chromu. Jest to wynikiem powstawania na powierzchni tej stali ochronnej warstwy tlenku chromu Cr2O3, silnie związanej z podłożem. Na stalach o niższej zawartości chromu, natomiast, powstaje zgorzelina heterofazowa o znacznie gorszych własnościach ochronnych.
Słowa kluczowe: stale zaworowe, wstrząsy cieplne, korozja, biodiesel
Morfologia powierzchni zgorzeliny na stopach TiAl pokrytych żywicą zawierającą fluor
GIL A.
Katedra Technologii Szkła i Powłok Amorfi cznych,
Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki,
Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
ŻUREK Z.
STAWIARSKI A.
Instytut Chemii i Technologii Nieorganicznej,
Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej,
Politechnika Krakowska, Kraków
DĄBEK J.
Katedra Fizykochemii Ciała Stałego,
Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki,
Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
Halogeny naniesione na powierzchnię stopów TiAl powodują tworzenie się ochronnej zgorzeliny Al2O3. Można je wprowadzić do warstwy wierzchniej materiału metodą implantacji jonowej lub osadzać na jego powierzchni w postaci nieorganicznych lub organicznych związków chemicznych poprzez zanurzanie w odpowiednich roztworach. W pracy przedstawione zostały badania mikroskopowe stopów Ti-48Al-2Cr i Ti-47Al-6Nb (at.%) po utlenianiu, które zostały pokryte żywicą zawierającą aminofluorki. Utlenianie przeprowadzone zostało w 1000°C w powietrzu.
Słowa kluczowe: stopy TiAl, utlenianie, efekt halogenowy
Utlenianie stali Crofer22APU w atmosferze pary wodnej
ŻUREK Z.
Politechnika Krakowska, Kraków
HOMA M.
Politechnika Krakowska, Kraków
Instytut Odlewnictwa, Kraków
JAROŃ A.
STAWIARSKI A.
Politechnika Krakowska, Kraków
W pracy przedstawiono wyniki badań utleniania stali Crofer22APU w atmosferze pary H2O w zakresie temperatur 600-900oC w czasie 100 godzin. Na podstawie wyników badań stwierdzono, że proces utleniania przebiega zgodnie z prawem parabolicznym. Szybkość utleniania jest funkcją temperatury i wzrasta wraz ze wzrostem temperatury. Wielkość stałej szybkości utleniania w parze wodnej jest porównywalna ze stałą szybkości utleniania otrzymaną w powietrzu. Utworzone zgorzeliny w badanym zakresie temperatur wykazują dobrą przyczepność do podłoża.
Słowa kluczowe: SOFC, Crofer22APU, utlenianie, para H2O, SEM, EDX
Wpływ implantowanego itru na wysokotemperaturowe utlenianie stali ferrytycznej Crofer 22 APU
GIL A.
Katedra Technologii Szkła
i Powłok Amorficznych,
Wydział Inżynierii Materiałowej
i Ceramiki, AGH, Kraków
WYRWA J.
Katedra Chemii Analitycznej,
Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki, AGH, Kraków
GODLEWSKA E.
Katedra Chemii Nieorganicznej,
Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki, AGH, Kraków
DĄBEK J.
Katedra Fizykochemii Ciała Stałego,
Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki, AGH, Kraków
RAJCHEL B.
Samodzielna Pracownia Fizykochemii i Inżynierii Powierzchni,
Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Kraków
W pracy przedstawione zostały badania wpływu implantowanego itru na utlenianie stali ferrytycznej Crofer 22 APU przeznaczonej na interkonektory do ogniw paliwowych SOFC. Utlenianie prowadzono w warunkach izotermicznych i cyklicznie zmiennej temperatury przy temperaturze 900°C w atmosferze powietrza. Stwierdzono, że implantowany itr znacząco zmniejsza szybkość utleniania stali.
Słowa kluczowe: Crofer 22 APU, utlenianie, implantacja jonowa
Morfologia warstw Al2O3 utworzonych na folii FeCrAl poddanej procesowi wysokotemperaturowego utleniania w atmosferze mieszaniny Ar/O2
RESZKA K.
Politechnika Koszalińska, Koszalin
MORGIEL J.
Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN, Kraków
ŻUREK Z.
Politechnika Krakowska im. T. Kościuszki, Kraków
W pracy przedstawiono wyniki badań morfologii warstwy tlenkowej utworzonej na powierzchni folii stali ferrytycznej typu FeCrAl utlenianej w mieszaninie Ar + 67,6% O2 w temperaturze 850oC. Badania utleniania prowadzono na dwóch rodzajach folii: pokrytych nanowarstwą Al oraz niepokrytych nanowarstwą Al. Obserwacje mikroskopowe przekrojów warstw zgorzeliny wykazały, że w przypadku folii niepokrytej nanowarstwą Al istnieje pozostałość amorficznej nanowarstwy Al2O3, z której wyrastają krystality ?- i ?- Al2O3. W przypadku folii pokrytej nanowarstwą Al nie stwierdzono obecności nanowarstwy amorficznej tlenku i fazy ?- Al2O3. Stwierdzono natomiast istnienie bezpośredniego kontaktu kryształów ?- Al2O3 z podłożem metalicznym. Faza ?-Al2O3 występuje na powierzchni metalicznego rdzenia jak również wewnątrz zgorzeliny. ?- Al2O3 również występuje w postaci whiskerów.
Słowa kluczowe: stopy FeCrAl, utlenianie, Al2O3, nanowarstwa, whiskery
Właściwości korozyjne nanokompozytowych powłok nc-MeC/a-C (Me = Ti, W, Cr) wytwarzanych metodą osadzania magnetronowego
GROBELNY M.
Instytut Transportu Samochodowego, Warszawa
WENDLER B. G.
NOLBRZAK P.
Instytut Inżynierii Materiałowej,
Wydział Mechaniczny Politechniki Łódzkiej, Łódź
SIENICKI E.
Instytut Transportu Samochodowego, Warszawa
W artykule przedstawiono wyniki badań korozyjnych nanokompozytowych powłok typu: nc-TiC/a-C, nc-WC/a-C, nc-CrC/a-C otrzymywanych metodą magnetronową. Powłoki zostały wytworzone na stopie tytanu Ti-6Al-4V oraz na powierzchni stali chromowo-molibdenowo-tungstenowo-wanadowej ASP2023. Właściwości korozyjne badanych materiałów oszacowano na podstawie analizy krzywych woltamperometrycznych, które zarejestrowano w środowisku 0,5M NaCl oraz w 0,5M Na2SO4. W pracy przedstawiono również wyniki badań mikroskopowych wykonanych techniką elektronowej mikroskopii skaningowej.
Słowa kluczowe: odporność korozyjna, nanokompozyty, metody elektrochemiczne
Degradacja powłokowych warstw barierowych TBC typu DLC 8YSZ/Gd2Zr2O7
MOSKAL G.
Katedra Nauki o Materiałach,
Politechnika Śląska, Katowice
W artykule dokonano oceny mechanizmu degradacji powłokowych barier cieplnych typu DLC 8YSZ/ Gd2Zr2O7 w warunkach utleniania statycznego w temperaturze 1100 [oC]. Badania przeprowadzono w zakresie obejmującym ocenę kinetyki wzrostu tlenków typu TGO oraz charakterystyki tego obszaru metodami mikroskopii świetlnej, skaningowej wraz z oceną składu chemicznego i fazowego w mikroobszarach metodami odpowiednio EDS i EBSD. Stwierdzono, że układ dwuwarstwowy ceramiki zewnętrznej charakteryzuje się zdecydowanie niższą wartością przewodnictwa cieplnego, a kinetyka wzrostu oraz sam proces degradacji systemu TBC przebiega w sposób porównywalny do warstw konwencjonalnych typu 8YSZ. W konsekwencji, w rzeczywistych warunkach eksploatacji, temperatura powierzchni warstwy podkładowej powinna być zdecydowanie niższa, niż w przypadku warstwy standardowej typu 8YSZ, przy równoczesnym identycznym składzie fazowym tlenków w strefi e TGO.
Słowa kluczowe: DLC TBC, powłokowe bariery cieplne, mechanizm degradacji, pyrochlory
Odporność korozyjna stopu tytanu Ti-6Al-4V po wysokotemperaturowej obróbce wodorowej
SOZAŃSKA M.
Katedra Nauki o Materiałach,
Wydział Inżynierii Materiałowej i Metalurgii,
Politechnika Śląska, Katowice
W pracy przedstawiono wpływ oddziaływania wodoru na odporność korozyjną dwufazowego stopu tytanu Ti-6Al-4V. Obróbka wodorowa stopu składała się z trzech etapów: nawodorowania w atmosferze gazowego wodoru 850°C, cyklicznej obróbki wodorowej (1 lub 3 cykle do 250°C) i na koniec odwodorowania w próżni (550°C). Wykazano, że wodór wpływa nie tylko na zmiany mikrostruktury warstwy wierzchniej badanego stopu tytanu, ale także zmienia wyraźnie odporność korozyjną tego stopu w środowisku 3,5% roztworu wodnego NaCl.
Słowa kluczowe: stopy tytanu, obróbka wodorowa, odporność korozyjna