Dostęp on-line do numerów 2004−2020

Dostęp on-line do pojedynczych artykułów

Redakcja

ul. Chopina 6, pok. 202

44-100 Gliwice
tel./fax: 32 231 02 24

Wydawnictwo

SIGMA-NOT Sp. z o.o.

ul. Ratuszowa 11
03-450 Warszawa
Sąd Rej. dla m.st. Warszawy

XIII Wydział Gospodarczy

KRS: 0000069968

NIP: 524 030 35 01

Kapitał zakł.: 752 361,80 zł

www.sigma-not.pl

Nasi partnerzy:

     sitpchem-logo

 

   PSK 2

 

 efc logo

 

 

 

"Ochrona przed Korozją" nr 04-05/2010

Szybkość korozji oraz charakter zniszczeń korozyjnych stali węglowej i miedzi w różnych wodach użytkowych »
Wpływ EDTA i molibdenianów w roztworze NaOH na wnikanie wodoru do żelaza podczas polaryzacji anodowej »
Odporność korozyjna warstw tlenoazotowanych wytworzonych na spiekanych stalach AISI 316L »
Kompozytowe, wielofazowe powłoki o wysokiej odporności na zużycie korozyjne i erozyjne w podwyższonej temperaturze »
Adhezja powłok lakierowych do powierzchni metali »
Właściwości systemu duplex – wpływ rodzaju stali i składu kąpieli cynkowej »
Właściwości ochronne powłok ceramicznych wytworzonych metodą zol–żel w środowisku płynów fizjologicznych »
Korozja lokalna azotowanej stali 42CrMo4 w zakwaszonym roztworze zawierającym chlorkowe jony »
Certyfikacja personelu ochrony katodowej – droga do podniesienia poziomu technicznego tej technologii oraz znacznych oszczędności »
Odporność korozyjna anodowo utlenianego stopu aluminium AW-7075 »
Zastosowanie pomiarów polaryzacyjnych do oceny stanu zbrojenia żelbetowej podpory wiaduktu »
Efektywność procesów ładowania/rozładowania kompozytowych elektrod wodorowych na bazie LaNi5 w 6 M KOH »
Wpływ zol-żelowej powłoki ZrO2 na elektrochemiczne zachowanie się żelaza w roztworze NaOH »
Wpływ węgla i tytanu na korozyjne pękanie oraz pasywację stali węglowych w stężonym ługu sodowym »
Zastosowanie techniki szumów elektrochemicznych do oceny wpływu mikrostruktury na odporność korozyjną stopu AZ91 »
Naprężenie a odkształcenie w kruchości wodorowej metali »
Możliwości modyfikacji chemicznej obróbki powierzchniowej powierzchni stopu AA2024-T3 w celu podwyższenia właściwości ochronnych amorficznych powłok fosforanowych »
Badania zachowania się stali Crofer 22APU w atmosferze H2/H2S »
Kinetyka utleniania stopów magnezu w atmosferze N2-1%O2-1%H2O »
Ocena korozyjnego zachowania się stali 304 w środowisku betonu skarbonatyzowanego i skażonego jonami chlorkowymi »
Nowe N-podstawione kwasy 1-aminometylenobisfosfonowe jako inhibitory korozji i odkładania osadów w układach wodnych »
Galwaniczne wytwarzanie antykorozyjnych powłok stopowych cynk-kobalt »
Hybrydowe ceramiczne powłoki kompozytowe CMCs dla złożonych warunków zużycia korozyjnego »
Przewidywanie struktury osadów tworzących się na przegrzewaczach kotłów energetycznych »
Kinetyka utleniania stali stosowanych do wyrobu zaworów w silnikach spalinowych »
Odporność korozyjna warstw kompozytowych typu warstwa azotowana z powierzchniową powłoką fosforanów cynku »
Zastosowanie powłok kompozytowych na bazie poli(3,4-etylenodioksytiofenu), kwasu krzemododekawolframowego i kwasu 4-benzopirolowego do ochrony stali X20Cr13 przed korozją »
Wybrane metody wytwarzania powłok ochronnych na magnezie i jego stopach »
Elektrochemiczne techniki skaningowe w badaniach odporności korozyjnej elektrolitycznych powłok Zn-Ni oraz Zn-Ni+Ni »
Odporność korozyjna bimetalowych prętów żebrowanych otrzymanych metodą zgrzewania wybuchowego »
Zależność właściwości ochronnych powłok hybrydowych PEDOT/ABA wytworzonych na stali nierdzewnej od czasu ich elektroosadzania »
 
Szybkość korozji oraz charakter zniszczeń korozyjnych stali węglowej i miedzi w różnych wodach użytkowych
FALEWICZ P.
DRELA I.
Politechnika Wrocławska
Przedstawiono wyniki badań odporności korozyjnej stali St3 i miedzi M1E (99,9%Cu) w wodach użytkowych pochodzących z różnych rejonów Polski. Metodą grawimetryczną wyznaczono średnie wartości szybkości korozji oraz szybkości odkładania osadów na powierzchni badanych metali. Na podstawie obserwacji mikroskopowych powierzchni próbek po badaniach grawimetrycznych określono charakter zniszczeń korozyjnych i rodzaj korozji.
Słowa kluczowe: korozja, stal węglowa, miedź, woda
Wpływ EDTA i molibdenianów w roztworze NaOH na wnikanie wodoru do żelaza podczas polaryzacji anodowej
FLIS-KABULSKA I.
Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa
Badano szybkość przenikania wodoru przez żelazną membranę o grubości 35 µm z 0,1 M NaOH bez dodatków i z dodatkiem 0,03 M EDTA lub 0,1 M Na2MoO4. Przejście od polaryzacji katodowej do anodowej powodowało wzrost szybkości wnikania wodoru do żelaza, co można tłumaczyć zakwaszeniem roztworu w wyniku anodowego utleniania żelaza. Po skokach potencjału do polaryzacji anodowej, wnikanie wodoru w początkowym okresie tworzenia warstwy powierzchniowej było do ok. dwóch rzędów wielkości większe niż w warunkach stanu aktywnego. Wskazuje to, że powstająca warstwa powierzchniowa ułatwia wnikanie wodoru do żelaza, prawdopodobnie poprzez ograniczenie dyfuzji jonów H+ i OH- odpowiednio od i do powierzchni elektrody. Ilości wodoru wnikające do żelaza z roztworu 0,1 M NaOH bez i z dodatkiem Na2MoO4 były porównywalne, natomiast dodatek EDTA znacznie zmniejszał wnikanie. Wpływ tych dodatków może być związany z ich oddziaływaniem na warstwy powierzchniowe.
Słowa kluczowe: wnikanie wodoru, żelazo, roztwory NaOH, EDTA, molibdeniany, polaryzacja anodowa
Odporność korozyjna warstw tlenoazotowanych wytworzonych na spiekanych stalach AISI 316L
KAMIŃSKI J.
BROJANOWSKA A.
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Warszawska

KAZIOR J.
Wydział Mechaniczny,
Instytut Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Krakowska
WIERZCHOŃ T.
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Warszawska
W artykule przedstawiono wyniki badań korozyjnych warstw jarzeniowych (azotowanych i tlenoazotowanych) wytworzonych na spiekach stali AISI 316L spiekanych w wodorze pod ciśnieniem 600 MPa. Porównano odporność korozyjną warstw wytworzonych wg parametrów sugerowanych dla spieków oraz dla stali stopowych w stanie litym. Uzyskane wyniki wskazują na konieczność stosowania silnie zmodyfikowanych parametrów procesu azotowania jarzeniowego w celu polepszenia odporności korozyjnej spieków. Warstwy tlenoazotowane, niezależnie od zastosowanych parametrów obróbki jarzeniowej, posiadają zwiększoną odporność korozyjną w porównaniu do materiału wyjściowego.
Słowa kluczowe: spiek stali 316L, obróbki jarzeniowe, spektroskopia impedancyjna (EIS)
Kompozytowe, wielofazowe powłoki o wysokiej odporności na zużycie korozyjne i erozyjne w podwyższonej temperaturze
FORMANEK B.
SZYMAŃSKI K.
Politechnika Śląska,
Katedra Nauki o Materiałach, Katowice
Problemy zużycia erozyjnego i korozyjnego są ważnym zagadnieniem ze względu na trwałość i dyspozycyjność instalacji energetycznych. Określono obszary intensywnego zużycia występującego w kotłach energetycznych oraz typowe przykłady uszkodzeń spowodowanych zużyciem erozyjnym i korozyjnym. Scharakteryzowano powszechnie stosowane metody zabezpieczenia elementów kotłów z ich krótką charakterystyką. Opisano technologie wytwarzania warstw, które pozwalają wytwarzać powłoki ochronne o wysokiej twardości i korzystnych własnościach użytkowych w szczególności odporności na zużycie ścierne i korozyjne w podwyższonych temperaturach na dużych powierzchniach. Do tej grupy technologii należą metody napawania i natryskiwania cieplnego. Scharakteryzowano wybrane metody natryskiwania cieplnego powłok oraz typowe stosowane w tych metodach materiały powłokowe. Przedstawiono krótką charakterystykę i przykłady struktury powłok przeznaczonych do pracy w warunkach zużycia erozyjno-korozyjnego lub korozyjnego w podwyższonej temperaturze wytworzonych metodą łukowego i naddźwiękowego natryskiwania cieplnego. Powłoki tego typu mogą być stosowane do zabezpieczenia wybranych elementów instalacji kotłowych. Przedstawiono wybrane informacje i doświadczenia autorów związane z wytwarzaniem kompozytowych powłok o wysokiej dyspersji faz odpornych na złożone warunki zużycia erozyjno-korozyjnego na elementach kotłów energetycznych (klasycznych pyłowych i fluidalnych) i innych urządzeń stosowanych w przemyśle energetycznym.
Słowa kluczowe: zużycie erozyjne i korozyjne, powłoki ochronne, natryskiwanie cieplne
Adhezja powłok lakierowych do powierzchni metali
GŁUSZKO M.
Pracownia Badań Korozyjnych,
Oddział Technologii i Materiałoznawstwa
Elektrotechnicznego, Instytut Elektrotechniki
Podano rodzaj sił działających na granicy faz polimer-metal, odpowiedzialnych za adhezję powłok lakierowych do powierzchni stali i cynku. Zbadano wpływ grubości powłok lakierowych oraz grubości stalowego podłoża na wartość adhezji wyznaczanej metodą odrywową. Zmierzono kąty zwilżania ? dla kropli farby epoksydowej nanoszonych na płytki stalowe o różnej grubości. Poprzez porównanie widm IR i ATR zbadano charakter działania –cynk. Wyznaczono minimalną grubość stalowego podłoża, przy której mierzona metodą odrywową wartość adhezji powłok lakierowych, przekracza wymaganą normą PN-EN ISO 12944-5:2001 wielkość 5,0 MPa. Ustalono, że wyznaczona metodą odrywową wartość adhezji powłok lakierowych nałożonych na powierzchni stali o różnej grubości stabilizuje się przy grubości metalowego podłoża 12 mm.
Słowa kluczowe: powłoki lakierowe, adhezja, podłoże stalowe i cynkowe
Właściwości systemu duplex – wpływ rodzaju stali i składu kąpieli cynkowej
NOWICKA-NOWAK M.
ZUBIELEWICZ M.
Instytut Inżynierii Materiałów
Polimerowych i Barwników w Toruniu,
Oddział Zamiejscowy Farb i Tworzyw, Gliwice

TATAREK A.
LIBERSKI P.
Katedra Technologii Materiałów,
Wydział Inżynierii Materiałowej
i Metalurgii, Politechnika Śląska, Katowice
Jednym z ważniejszych czynników wpływających na trwałość systemu duplex jest dobra przyczepność powłok lakierowych do powierzchni powłok cynkowych. Adhezja powłok lakierowych do ocynkowanej powierzchni stali oraz długotrwała ochrona stali przed korozją przy zastosowaniu systemów duplex uwarunkowana jest wytworzeniem jednorodnej, dobrze przyczepnej powłoki cynkowej, zależnej od składu chemicznego stali oraz kąpieli cynkowej. W pracy przedstawiono wyniki badania adhezji powłok lakierowych do ocynkowanej zanurzeniowo stali w czasie narażenia na czynniki korozyjne. Powłoki cynkowe otrzymano na różnych gatunkach stali w kąpielach cynkowych o zróżnicowanym składzie. Stwierdzono, że zastosowane w kąpielach dodatki stopowe nie poprawiły przyczepności powłok lakierowych, pomimo ich pozytywnego wpływu na strukturę otrzymanych powłok cynkowych.
Słowa kluczowe: system duplex, powłoka lakierowa, powłoka cynkowa, adhezja, ochrona przed korozją
Właściwości ochronne powłok ceramicznych wytworzonych metodą zol–żel w środowisku płynów fizjologicznych
CHĘCMANOWSKI J.
SZCZYGIEŁ B.
Zakład Inżynierii Powierzchni,
Katalizy i Korozji, Wydział Chemiczny,
Politechnika Wrocławska, Wrocław
Metodą zol–żel otrzymano pięciowarstwowe powłoki ochronne ZrO2–TiO2 na stali 316L, spiekane w temperaturze 300°C. Powłoki ceramiczne osadzano metodą zanurzeniową z zolu, w którym prekursorem był tetrabutanolan zyrkonu (ZrBu) oraz tetrabutanolan tytanu (TiBu). Próbki niemodyfikowanej stali 316L oraz stali z powłokami ZrO2–TiO2 eksponowano w płynach ustrojowych: roztworze Hank’a, roztworze Ringera, roztworze sztucznej krwi (SBF) oraz roztworze Tyrode’a. Na podstawie badań potencjodynamicznych wyznaczano: potencjał korozyjny (E’); –A); opór polaryzacyjny (Rp); gęstość prądu korozyjnego (i0) oraz przepuszczalność powłok (P). Stwierdzono, że otrzymane powłoki ZrO2–TiO2 spełniają funkcję ochronną podłoża stali 316L, a także stanowią warstwę aktywnej bioceramiki, na której osadza się hydroksyapatyt. Skład chemiczny płynów ustrojowych wpływa na odporność korozyjną stali 316L.
Słowa kluczowe: zol–żel, ZrO2–TiO2, roztwór sztucznej krwi, płyny ustrojowe,
Korozja lokalna azotowanej stali 42CrMo4 w zakwaszonym roztworze zawierającym chlorkowe jony
JAGIELSKA-WIADEREK K.
BALA H.
Katedra Chemii, Wydział Inżynierii Procesowej,
Materiałowej i Fizyki Stosowanej,
Politechnika Częstochowska, Częstochowa

RUDNICKI J.
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Warszawska, Warszawa
ONYSZKO A.
Katedra Materiałoznawstwa,
Politechnika Rzeszowska, Rzeszów
W pracy przedstawiono potencjokinetyczne krzywe polaryzacyjne stali 42CrMo4 oraz żelaza Armco po procesie azotowania jarzeniowego w atmosferze N2/H2 w temperaturze 520°C. Badania potencjokinetyczne wykonano w zakwaszonym (pH = 4) 0,5M roztworze siarczanowym zawierającym jony Cl- o stężeniu 0,02M. Wykorzystując tzw. metodę postępującego ścieniania analizowano kolejne warstwy stali posuwając się od zewnętrznej powierzchni ów nukleacji wżerów.
Słowa kluczowe: azotowanie jarzeniowe, stal niskostopowa, korozja wżerowa, profil głębokościowy
Certyfikacja personelu ochrony katodowej – droga do podniesienia poziomu technicznego tej technologii oraz znacznych oszczędności
SOKÓLSKI W.
Polski Komitet Elektrochemicznej
Ochrony przed Korozją SEP
SPZP CORRPOL Gdańsk
W grudniu 2006 roku zatwierdzona została w Europejskim Komitecie Normalizacyjnym (CEN) norma EN 15257 „Ochrona katodowa – poziomy kompetencji i certyfikacja personelu ochrony katodowej”. Dokument ten plasuje technologię ochrony katodowej na innej pozycji w stosunku do innych technologii ochrony przeciwkorozyjnej, podnosi jej rangę oraz nobilituje zajmujące się nią środowisko zawodowe. Omówiono podstawowe wymagania tej normy, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki ochrony katodowej rurociągów eksploatowanych w ziemi. Wskazano na potrzebę, wynikającą z wymagań normy, konsekwentnego przeprowadzenia nowelizacji szeregu polskich przepisów, której celem powinno być przypisanie wymaganych kompetencji zawodowych do prowadzenia różnego rodzaju odpowiedzialnych czynności, takich jak badanie, projektowanie, wykonawstwo i eksploatacja systemów ochrony katodowej. Opisano przyjętą wspólnie przez Zarząd Główny Stowarzyszenia Elektryków Polskich i Urząd Dozoru Technicznego koncepcję wdrożenia tej normy, która obejmować będzie wszystkie wymagane etapy podnoszenia kwalifikacji zawodowych w formie szkoleń, kursów i praktyk personelu oraz ocenę posiadanej wiedzy i doświadczenia przez bezstronną Jednostkę Certyfikującą UDT-CERT.
Słowa kluczowe: ochrona katodowa, personel, certyfikacja
Odporność korozyjna anodowo utlenianego stopu aluminium AW-7075
MOSZCZYŃSKI P.
TRZASKA M.
Politechnika Warszawska,
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Warszawa, Polska
W pracy przedstawiono wyniki badań właściwości korozyjnych stopu aluminium AW-7075 z warstwą tlenkową wytworzoną metodą elektrochemicznego utleniania. Badano wpływ parametrów procesu utleniania na strukturę i właściwości korozyjne wytworzonych warstw Al2O3. Morfologię wytworzonych warstw analizowano za pomocą elektronowej mikroskopii skaningowej. Badania korozyjne realizowano elektrochemicznymi metodami potencjodynamiczną oraz spektroskopii impedancyjnej w środowisku 0,5M NaCl. W pracy przedstawiono charakterystyki prądowe j = f(E) oraz parametry korozyjne badanych materiałów. Wyniki pomiarów impedancyjnych przedstawiono w postaci amplitudowych i fazowych charakterystyk częstotliwościowych. Wyznaczono elektryczny obwód zastępczy, stanowiący model fizyczny procesów występujących w badanych układach korozyjnych. Przeprowadzone badania wykazały, że warstwy Al2O3 wytworzone metodą anodowego utleniania przy określonym potencjale dobrze chronią przed korozją stop AW-7075.
Słowa kluczowe: anodowe utlenianie aluminium, stop aluminium AW- 7075, EIS, krzywe polaryzacji, mikrotwardość
Zastosowanie pomiarów polaryzacyjnych do oceny stanu zbrojenia żelbetowej podpory wiaduktu
JAŚNIOK M.
ŚLIWKA A.
ZYBURA A.
Katedra Konstrukcji Budowlanych,
Wydział Budownictwa,
Politechnika Śląska, Gliwice
Przedstawiono badania korozyjne zbrojenia żelbetowej podpory wiaduktu pod Gubałówką w Zakopanem. W wytypowanych miejscach podpory wycięto mechanicznie wraz ze stalowym zbrojeniem trzy walcowe rdzenie. W warunkach laboratoryjnych, zachowując kontakt stalowych prętów z betonem wykonano pomiary polaryzacyjne metodami EIS i LPR. W następnym etapie pobrano warstwowo rozdrobniony beton z otuliny zbrojenia. Z rozdrobnionego betonu wykonano zatężone wyciągi wodne, w których oznaczono stężenie chlorków i pH. Wyniki analizy pomiarów polaryzacyjnych zbrojenia oraz badań właściwości ochronnych betonu otuliny potwierdzono oględzinami powierzchni prętów po rozkruszeniu rdzeni.
Słowa kluczowe: podpora wiaduktu, zbrojenie, badania korozyjne, metody polaryzacyjne, właściwości ochronne betonu
Efektywność procesów ładowania/rozładowania kompozytowych elektrod wodorowych na bazie LaNi5 w 6 M KOH
KUKUŁA I.
BALA H.
Katedra Chemii,
Politechnika Częstochowska, Częstochowa
Za pomocą impulsowej (–i/+i) metody galwanostatycznej scharakteryzowano zdolność pochłaniania wodoru katodowego przez lity i kompozytowy materiał na bazie LaNi5 w środowisku 6 M KOH. Elektrody kompozytowe przygotowano z proszku LaNi5 (granulacja 35 µm), stosując parafinę (10% mas.) jako spoiwo. Zbadano również wpływ dodatku 10% mas. proszków czystych metali: Ni lub Cu do proszku LaNi5 na efektywność pochłaniania wodoru. Zastosowana metoda galwanostatyczna umożliwiła ocenę szeregu parametrów opisujących proces ładowania/rozładowania wodoru dla badanych materiałów, w tym gęstości prądów wymiany układów H2O/H2 i O2/ –. Spośród badanych kompozytów proszkowych najkorzystniejsze właściwości jako materiał anodowy dla ogniw NiMH wykazał kompozyt z dodatkiem proszku Cu.
Słowa kluczowe: absorpcja/desorpcja wodoru, kompozyt LaNi5 prąd wymiany
Wpływ zol-żelowej powłoki ZrO2 na elektrochemiczne zachowanie się żelaza w roztworze NaOH
VOLOSHCHUK I.
ZAKROCZYMSKI T.
Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa
Jedną (wejściową) stronę membran żelaznych pokryto powłoką ZrO2 stosując metodę zol-żel. Następnie za pomocą elektrochemicznej techniki detekcji wodoru zbadano jego przenikanie przez membrany niepokryte i pokryte ZrO2, ładowane wodorem wydzielanym katodowo z 0.1 M roztworu NaOH w warunkach stałego prądu. Ponadto, w celu porównania elektrochemiczno- korozyjnego zachowania się żelaza niepokrytego i pokrytego powłoką ZrO2 oraz zbadania trwałości powłoki ZrO2, wykonano pomiary potencjodynamicznych krzywych polaryzacji wejściowej strony membran przed i po długotrwałym ładowaniu wodorem. Wyniki pomiarów krzywych polaryzacji oraz szybkości przenikania wodoru wskazują, że powłoka ZrO2 blokowała znaczną część powierzchni żelaza i tym samym utrudniała reakcję wydzielania wodoru i jego wnikanie do metalu.
Słowa kluczowe: żelazo Armco, powłoki zol-żel, wydzielanie wodoru, krzywe polaryzacji
Wpływ węgla i tytanu na korozyjne pękanie oraz pasywację stali węglowych w stężonym ługu sodowym
ZIOMEK-MOROZ M.*
FLIS-KABULSKA I.
FLIS J.
Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa
* obecnie w US Department of Energy,
NETL, Albany, OR, USA
Badano wpływ węgla i tytanu w szybko schłodzonych stopach Fe-C (do 0,875% wag. C) na ich anodowe zachowanie w 8,5 M NaOH w 100oC, oraz wpływ obecności węgla na korozyjne pękanie. Usunięcie węgla z żelaza ównie ze związywania węgla.
Słowa kluczowe: korozyjne pękanie, stal węglowa, ług, węgiel, pasywacja
Zastosowanie techniki szumów elektrochemicznych do oceny wpływu mikrostruktury na odporność korozyjną stopu AZ91
POLIS-OLEJNICZAK A.
MALIK M.A.
Katedra Chemii, Wydział Inżynierii Procesowej,
Materiałowej i Fizyki Stosowanej,
Politechnika Częstochowska
W pracy przedstawiono wyniki badań odporności stopu magnezu AZ91 o strukturze pierwotnej oraz stopu poddanego obróbce cieplnej na korozję wżerową w 0,5 mol·dm-3 roztworze chlorku sodu o pH = 7,0. Na podstawie analizy oporów szumów elektrochemicznych potencjału i prądu (Rn) stwierdzono, że w omawianym środowisku większą odporność na korozję wżerową posiada stop magnezu o strukturze pierwotnej w porównaniu ze stopem ujednorodnionym i przesyconym. Wyniki te zostały również potwierdzone przez wartości potencjałów przebicia warstw pasywnych obydwu badanych stopów, określone z potencjodynamicznych krzywych polaryzacji.
Słowa kluczowe: stopy magnezu, korozja lokalna, szumy elektrochemiczne
Naprężenie a odkształcenie w kruchości wodorowej metali
HADAM U.
ZAKROCZYMSKI T.
Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa
Stosując technikę powolnego odkształcania ze stałą szybkością, zbadano kruchość wodorową próbek żelaza Armco i stali wysokowytrzymałej AISI 1095, ładowanych wodorem wydzielanym katodowo z 0,1 M roztworu NaOH. Określono udział wodoru w niszczeniu próbek oraz rolę dynamicznego odkształcania na przebieg kruchości wodorowej.
Słowa kluczowe: żelazo, stal wysokowytrzymała, odkształcanie, naprężenie, kruchość wodorowa
Możliwości modyfikacji chemicznej obróbki powierzchniowej powierzchni stopu AA2024-T3 w celu podwyższenia właściwości ochronnych amorficznych powłok fosforanowych
ZYCH A.
KWIATKOWSKI L.
Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa
Celem pracy było uzyskanie poprawy właściwości ochronnych amorficznych powłok fosforanowych na powierzchni stopu Al 2024-T3 przez modyfikację całej technologii procesu. Przeprowadzone badania woltamperometryczne i impedancyjne wykazały, że elektrochemiczna obróbka powierzchni stopu AA2024-T3 powodująca w pewnym stopniu usunięcie Cu z powierzchni przed procesem fosforanowania amorficznego, wpływa na podwyższenie właściwości ochronnych wytworzonej powłoki. Jednakże dopiero finalne uszczelnienie powłoki fosforanowej, hybrydową warstwą związków Si z wbudowanym inhibitorem korozji Cu, uzyskane w procesie zol–żel prowadzi do porównywalnych z chromianowaniem wyników.
Słowa kluczowe: stop aluminium, amorfi czna powłoka fosforanowa, odporność korozyjna
Badania zachowania się stali Crofer 22APU w atmosferze H2/H2S
ŻUREK Z.
JAROŃ A.
Instytut Chemii i Technologii Nieorganicznej,
Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej,
Politechnika Krakowska, Kraków, Polska
W pracy przedstawiono badania siarkowania stali Crofer 22APU przeznaczonej do budowy interkonektorów w ogniwach typu SOFC. Badania prowadzono na próbkach wstępnie utlenianych i nieutlenianych w atmosferze powietrza. Siarkowanie prowadzono w zakresie temperatur pracy ogniwa paliwowego (600–900oC) w atmosferach o różnym ciśnieniu parcjalnym siarki – pS2 od 10-7 do 10-1 Pa. Stwierdzono, że proces siarkowania przebiega zgodnie z prawem wykładniczym o zmiennym wykładniku „n”. Przeprowadzono badania kinetyki siarkowania oraz fizykochemiczne badania utworzonej zgorzeliny z wykorzystaniem metod XRD, EDX i SEM. Przeprowadzone analizy wykazały, że głównym składnikiem wytworzonej zgorzeliny były siarczki żelaza i chromu, a przy niższych ciśnieniach parcjalnych siarki w zgorzelinie występowały jedynie siarczki chromu.
Słowa kluczowe: Crofer 22APU, utlenianie, siarkowanie
Kinetyka utleniania stopów magnezu w atmosferze N2-1%O2-1%H2O
PRZELIORZ R.
ADAMIEC J.
Politechnika Śląska, Katowice
Badano kinetykę utleniania stopów magnezu ZRE1 i WE43 w atmosferze N2+1% O2 bez i z dodatkiem 1% H2O. Pomiary kinetyki prowadzono metodą termograwimetryczną w zakresie temperatury 350–480oC. Produkty korozji analizowano metodami SEM- BSE, SEI, EDS. Stwierdzono, że na stopie ZRE1 tworzy się dwuwarstwowa, porowata zgorzelina. Słaba przyczepność do podłoża powoduje łatwe odpadanie warstwy tlenkowej. Powyżej temperatury 350oC zgorzelina traci właściwości ochronne. Na stopie WE43 tworzy się cienka warstwa tlenkowa o dobrej odporności na utlenianie. Dobre właściwości ochronne warstwy tlenkowej utworzonej na stopie WE43 należy wiązać z obecnością itru. W gazie suchym przyrost masy próbki jest mniejszy niż w gazie nawilżonym.
Słowa kluczowe: stopy magnezu, utlenianie, para wodna
Ocena korozyjnego zachowania się stali 304 w środowisku betonu skarbonatyzowanego i skażonego jonami chlorkowymi
ZAJĄCZKOWSKA R.
LOCHYŃSKI P.
KLAKOČAR-CIEPACZ M.
Instytut Technologii Nieorganicznej
i Nawozów Mineralnych, Politechnika Wrocławska
W pracy przedstawiono wyniki badań potencjodynamicznych stali nierdzewnej typu 304 w środowiskach modelujących ciecz porową betonu skarbonatyzowanego oraz zawierającego jony chlorkowe. W wyniku przeprowadzonych badań oszacowano wpływ stężenia jonów chlorkowych na szybkość korozji stali 304 oraz potencjał tworzenia wżerów.
Słowa kluczowe: stal 304, szybkość korozji, jony chlorkowe
Nowe N-podstawione kwasy 1-aminometylenobisfosfonowe jako inhibitory korozji i odkładania osadów w układach wodnych
DRELA I.
FALEWICZ P.
BUBERNAK K.
Politechnika Wrocławska
Przeprowadzono badania inhibitowania korozji stali węglowej oraz wytrącania osadów w wodzie modelowej, zawierającej nowe związki z grupy N-podstawionych kwasów 1-aminometylenobis fosfonowych. Najwyższą skuteczność ochrony przed korozją, zwłaszcza przy niskich stężeniach w wodzie (do 20 mg/dm3) uzyskano dla kwasu 3,4-dikarboksyfenyloaminometylenobisfosfonowego, która w metodzie potencjodynamicznej osiągała wartość 90%, a w metodzie grawimetrycznej ok. 82%, przy szybkości korozji 0,065 mm/rok. Związek ten wykazuje również wysoką skuteczność w zapobieganiu wytrącania się osadu CaCO3 w wodzie przy stężeniach powyżej 10 mg/dm3. Stosunkowo dobre właściwości antykorozyjne stwierdzono w pomiarach potencjodynamicznych dla kwasów 4-hydroksyfenylo- i 3-karboksyfenylo-aminometylenobisfosfonowych, zwłaszcza dla ich wyższych stężeń w wodzie.
Słowa kluczowe: stal węglowa, korozja, wytrącanie osadu
Galwaniczne wytwarzanie antykorozyjnych powłok stopowych cynk-kobalt
NAWRAT G.
MACIEJ A.
PIOTROWSKI J.
Katedra Chemii,
Technologii Nieorganicznej i Paliw,
Wydział Chemiczny, Politechnika Śląska
W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących galwanicznego wytwarzania powłok stopowych cynk – kobalt na podłożu stalowym. Przeprowadzono badania wpływu parametrów prowadzenia procesu na skład chemiczny powłok. Przedstawiono morfologię otrzymanych powłok oraz określono ich twardość, chropowatość oraz odporność korozyjną. Stwierdzono, że powłoki stopowe Zn-Co zawierające mniej niż 5,5% mas. kobaltu charakteryzują się relatywnie wysokim współczynnikiem chropowatości Ra oraz wysoką odpornością korozyjną, lepszą od powłoki cynkowej.
Słowa kluczowe: powłoka stopowa, powłoka anodowa, powłoka cynkkobalt, stop Zn-Co
Hybrydowe ceramiczne powłoki kompozytowe CMCs dla złożonych warunków zużycia korozyjnego
FORMANEK B.
Politechnika Śląska, Katedra Nauki o Materiałach, Katowice
SZCZUCKA-LASOTA B.
Wyższa Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy, Katowice
CHMIEL B.
SZYMAŃSKI K.
MOSKAL G.
Politechnika Śląska, Katedra Nauki o Materiałach, Katowice
W artykule przedstawiono materiałową i technologiczną koncepcję otrzymywania nanokompozytoych powłok z wysoką dyspersją faz ceramicznych. Metoda wytwarzania powłok jest kombinacją metody sol-żel, sposobu wytwarzania powłok typu ormocer – organically modifi ed ceramic oraz wytwarzania właściwości wiążących fosforanów. Kompozytowe powłoki są hybrydowe, nieorganiczno-ceramiczne, w których nanometryczne fosforany wiążą zaprojektowany skład chemiczny i fazowy mieszanin proszków. Scharakteryzowano grupę zestawów specjalnych farb przeznaczonych do wytwarzania powłok odpornych na zużycie korozyjne i ścierne w podwyższonej temperaturze. Przedstawiono schemat wariantów kompozycji, uwzględniający rodzaj wiązania oraz wypełnienia w postaci wybranych tlenków. Scharakteryzowano strukturę, skład chemiczny powłok metodami mikroskopii skaningowej i mikroanalizy rentgenowskiej – EDX (energy dispersive X-ray analysis). Powłoki o wysokiej odporności na korozję wysokotemperaturową zawierają wysoką zawartość tlenku chromu Cr2O3. Przedstawiono strukturę wielofazowych powłok z powierzchnią modyfikowaną powłoką fosforanowo-ceramiczną. Powłoki mogą być podstawowym zabezpieczeniem przed zużyciem lub stanowią modyfikację powierzchni wielostrefowych powłok.
Słowa kluczowe: hybrydowe powłoki , CMCs, fosforany, odporność korozyjna, zużycie
Przewidywanie struktury osadów tworzących się na przegrzewaczach kotłów energetycznych
WACŁAWIAK K.
Katedra Metalurgii, Politechnika Śląska
SZYMAŃSKI K.
Katedra Nauki o Materiałach, Politechnika Śląska
Osady kotłowe powstające na rurach przegrzewaczy tworzone są w drodze przylepiania się ziaren popiołu do lepkiej powierzchni utworzonej z kondensujących soli potasu i sodu. Rozwój metod numerycznych pozwala przewidywać strukturę osadów w zależności od parametrów cieplnych i przepływowych w kotle energetycznym. W pracy przedstawiono wyniki symulacji tworzenia korozyjnego osadu związanego na pojedynczej rurze przegrzewacza dla różnych temperatur powierzchni rury, udziału chlorków i siarczanów sodu i potasu w spalinach. Zwrócono uwagę na potrzebę dokładnego poznania kinetyki przemiany substancji mineralnej paliwa oraz reakcji gazowych ów osadotwórczych w spalinach.
Słowa kluczowe: osady kotłowe, substancja mineralna, kondensacja soli alkalicznych
Kinetyka utleniania stali stosowanych do wyrobu zaworów w silnikach spalinowych
GRZESIK Z.
MROWEC S.
AGH, Wydział Inżynierii Materiałowej
i Ceramiki, Kraków

JURASZ Z.
ADAMASZEK K.
Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Samochodów
Małolitrażowych „BOSMAL”, Bielsko-Biała
Zbadano kinetykę utleniania trzech gatunków stali zaworowych (X50CrMnNiNbN21-9, X53CrMnNiN20-8 i X55CrMnNiN20-8) w funkcji temperatury (973-1273 K) i ciśnienia tlenu (1–105 Pa). Wykazano, że proces degradacji stali w tych warunkach determinowany jest dyfuzją reagentów w zgorzelinie, której skład fazowy i budowa morfologiczna zależy głównie od zawartości chromu, niklu i manganu. Najwyższą odporność na agresywne ?20% wag.) różnią się nieco odpornością korozyjną, co wiązać można z różną zawartością niklu i manganu. Stwierdzono również, że szybkość korozji wszystkich badanych stali po ustaleniu się stanu stacjonarnego nie zależy w szerokich granicach od prężności tlenu.
Słowa kluczowe: stal, kinetyka utleniania, żaroodporność
Odporność korozyjna warstw kompozytowych typu warstwa azotowana z powierzchniową powłoką fosforanów cynku
BROJANOWSKA A.
SKOŁEK-STEFANISZYN E.
TRZASKA M.
WIERZCHOŃ T.
Politechnika Warszawska,
Wydział Inżynierii Materiałowej, Warszawa
Metody inżynierii powierzchni, a w szczególności rozwijane w ostatnich latach procesy hybrydowe, łączące różne obróbki powierzchniowe, pozwalają uzyskać materiały charakteryzujące się m.in. wysoką odpornością korozyjną, óbce hybrydowej, łączącej procesy azotowania jarzeniowego i fosforanowania chemicznego. Wytworzone warstwy kompozytowe typu warstwa azotowana (austenit azotowy z powierzchniową strefą azotków żelaza i chromu) i zewnętrzna powłoka fosforanów cynku o grubości ok. 1,5 µm o strukturze grubokrystalicznej wpływają na zmianę odporności korozyjnej stali austenitycznej.
Słowa kluczowe: stal 316L, azotowanie jarzeniowe, fosforanowanie chemiczne, warstwy kompozytowe, powłoka fosforanu cynku, odporność korozyjna
Zastosowanie powłok kompozytowych na bazie poli(3,4-etylenodioksytiofenu), kwasu krzemododekawolframowego i kwasu 4-benzopirolowego do ochrony stali X20Cr13 przed korozją
ADAMCZYK L.
Katedra Chemii, WIPMiFS,
Politechnika Częstochowska
W pracy przedstawiono wyniki badań nad ochroną stali nierdzewnej za pomocą powłoki kompozytowej. Powłokę składającą się z poli(3,4-etylenodioksytiofenu) (PEDOT) kwasu krzemododekawolframowego (SiW12) i kwasu 4-benzopirolowego (PyBA) osadzano metodą woltamperometrii cyklicznej. Właściwości ochronne powłok oceniano w zakwa-szonych środowiskach siarczanowych zawierających jony chlorkowe.
Słowa kluczowe: polimery przewodzące, poli(3,4-etylenodioksytiofen), kwas 4-benzopirolowy, eter monolaurynowy glikolu polioksyetylenowego, powłoki antykorozyjne, stal nierdzewna
Wybrane metody wytwarzania powłok ochronnych na magnezie i jego stopach
STANKIEWICZ A.
LASZCZYŃSKA A.
WINIARSKI J.
SZCZYGIEŁ B.
Zakład Inżynierii Powierzchni, Katalizy i Korozji,
Wydział Chemiczny Politechnika Wrocławska, Wrocław
Magnez oraz jego stopy należą do najlżejszych materiałów konstrukcyjnych. Dzięki doskonałym właściwościom fizycznym i mechanicznym są coraz powszechniej stosowane w przemyśle lotniczym, samochodowym oraz w elektronice. Magnez jest metalem reaktywnym i bardzo podatnym na korozję, szczególnie w środowiskach zawierających jony chlorkowe, co ogranicza obszar zastosowań stopów magnezu. Z tego względu konieczne jest zabezpieczanie powierzchni elementów magnezowych poprzez nakładanie dodatkowych powłok malarskich, powłok konwersyjnych czy powłok elektrochemicznych lub stosowanie procesów anodowania oraz osadzania powłok z fazy gazowej. W artykule opisano i porównano najczęściej stosowane metody modyfikacji powierzchni stopów magnezu.
Słowa kluczowe: stopy magnezu, odporność na korozję, elektroosadzanie, powłoka konwersyjna, anodowanie, PVD, zol-żel, platerowanie laserowe
Elektrochemiczne techniki skaningowe w badaniach odporności korozyjnej elektrolitycznych powłok Zn-Ni oraz Zn-Ni+Ni
KUBISZTAL J.
BUDNIOK A.
ŁĄGIEWKA E.
NIEDBAŁA J.
Instytut Nauki o Materiałach, Uniwersytet Śląski, Katowice
Otrzymywano elektrolityczne powłoki stopowe Zn-Ni i kompozytowe Zn- Ni+Ni z kąpieli alkalicznej. Stwierdzono, że w zakresie gęstości prądu osadzania od 10 do 30 mA·cm-2 otrzymuje się powłoki zawierające od 17 do 30% wag. niklu. Odporność korozyjna otrzymanych powłok była badana w 5% roztworze NaCl przy zastosowaniu techniki polaryzacji potencjodynamicznej, elektrochemicznej spektroskopii impedancyjnej (EIS) oraz za pomocą elektrochemicznych metod skaningowych. Charakterystyki lokalnych zmian parametrów korozyjnych dokonano przy użyciu sondy Kelvina (SKP) oraz metody zlokalizowanej elektrochemicznej spektroskopii impedancyjnej (LEIS). Stwierdzono, że niezależnie od rodzaju powłoki, wraz ze wzrostem zawartości niklu rośnie ich odporność korozyjna. Ponadto wykazano, że powodem zwiększonej odporności korozyjnej badanych powłok stopowych Zn-Ni i kompozytowych Zn-Ni+Ni jest polepszenie właściwości ochronnych warstewki pasywnej spowodowane obecnością niklu. Wykazano także, że niejednorodność powierzchni powłoki wymusza lokalne zmiany wartości impedancji nawet kilku k?.
Słowa kluczowe: powłoki Zn-Ni, powłoki kompozytowe Zn-Ni+Ni; odporność korozyjna; SKP; LEI
Odporność korozyjna bimetalowych prętów żebrowanych otrzymanych metodą zgrzewania wybuchowego
PIETRUSIAK A.
BALA H.
Katedra Chemii, WIPMiFS,
Politechnika Częstochowska

DYJA H.
MRÓZ S.
SAWICKI S.
SYGUT P.
Instytut Modelowania i Automatyzacji
Procesów Przeróbki Plastycznej,
WIPMiFS, Politechnika Częstochowska
W pracy przedstawiono wyniki badań nad odpornością korozyjną bimetalowych prętów żebrowanych, w których rdzeń wykonany był ze stali węglowej C45E natomiast warstwa platerująca ze stali austenitycznej X2CrNi18-10. Żebrowane pręty bimetalowe otrzymano metodą zgrzewania wybuchowego i walcowania na gorąco w wykrojach. Badania korozyjne żebrowanych prętów bimetalowych obejmowały testy w zakwaszonej mgle solnej oraz pomiary polaryzacyjne w siarczanowych roztworach zawierających jony chlorkowe. W celu określenia wpływu procesu wytwarzania bimetalowych prętów żebrowanych na mikrostrukturę stali platerującej oraz jakości połączenia pomiędzy rdzeniem a warstwą platerującą przeprowadzono analizę mikroskopową przekrojów poprzecznych bimetalowych prętów żebrowanych.
Słowa kluczowe: bimetalowe pręty żebrowane, korozja elektrochemiczna, mikrostruktura
Zależność właściwości ochronnych powłok hybrydowych PEDOT/ABA wytworzonych na stali nierdzewnej od czasu ich elektroosadzania
PIETRUSIAK A.
ADAMCZYK L.
Katedra Chemii, WIPMiFS, Politechnika Częstochowska
Przedstawiono badania dotyczące wpływu czasu osadzania na właściwości ochronne powłok PEDOT/ABA. Powłoki osadzano metodą woltamperometrii cyklicznej na powierzchni stali nierdzewnej X20Cr13 oraz węgla szklistego przy zastosowaniu różnych czasów procesu. Właściwości ochronne powłok oceniano w zakwaszonym roztworze siarczanowym o pH = 2 przy użyciu techniki potencjodynamicznej. Wykonano testy przyczepności powłok do podłoża oraz analizowano ich morfologię.
Słowa kluczowe: polimery przewodzące, poli(3,4-etylenodioksytiofen), kwas 4-aminobenzoesowy, powłoki antykorozyjne, korozja, stal nierdzewna