Dostęp on-line do numerów 2004−2020

Dostęp on-line do pojedynczych artykułów

Redakcja

ul. Chopina 6, pok. 202

44-100 Gliwice
tel./fax: 32 231 02 24

Wydawnictwo

SIGMA-NOT Sp. z o.o.

ul. Ratuszowa 11
03-450 Warszawa
Sąd Rej. dla m.st. Warszawy

XIII Wydział Gospodarczy

KRS: 0000069968

NIP: 524 030 35 01

Kapitał zakł.: 752 361,80 zł

www.sigma-not.pl

Nasi partnerzy:

     sitpchem-logo

 

   PSK 2

 

 efc logo

 

 

 

"Ochrona przed Korozją" nr 11/2009

Korozja w nanoskali; granice międzyfazowe i kinetyka procesu »
Elektrochemiczne powłoki kompozytowe: otrzymywanie, właściwości, zastosowanie »
Wpływ obróbki laserowej na odporność korozyjną stopu AA2050-T8 »
Badania miejscowych wpływów naprężeń mechanicznych na wzrost bardzo cienkich warstw tlenkowych na stalach trudnordzewiejących z procesu duplex »
Mikrostruktura i zachowanie się w warunkach korozyjnych stopu magnezu AZ91: Wpływ pierwiastków ziem rzadkich jako dodatków stopowych »
Zastosowanie techniki elektrochemicznego mikroogniwa do badania odporności korozyjnej stopu magnezu AZ91 w mikroskali »
Wpływ chemicznego składu warstwy pasywnej i naprężeń resztkowych na elektrochemiczne właściwości stali trudnordzewiejących z procesu duplex w roztworach chlorku sodu »
Zastosowanie powłok kompozytowych na bazie kwasu 4-aminobenzoesowego (4-ABA) i poli(3,4-etylenodioksytiofenu) (PEDOT) w ochronie stali X20Cr13 przed korozją »
Powłoki cyny immersyjnej – badanie właściwości korozyjnych »
Wpływ warunków eksploatacji na korozję paleniska kotła parowego »
Mechanizm korozji żeliwa szarego w wodzie surowej i w wodzie modyfikowanej obiegu wodnego instalacji przeróbki oleju »
Bezprądowe niklowanie włókien węglowych – stabilizatory roztworów »
Wpływ procesu trawienia jonowego na właściwości powłok typu duplex otrzymywanych technologiami azotowania gazowego i PVD-Arc »
Wydzielanie wodoru w betonie modyfikowanym pyłem krzemionkowym »
Wnikanie wodoru do żelaza w ługu sodowym po nałożeniu polaryzacji anodowej »
Odporność korozyjna stali austenitycznej 316L po niekonwencjonalnym azotowaniu jarzeniowym »
Miedź historyczna w świetle badań korozyjnych »
Porównanie charakterystyk elektrochemicznych stopów LaNi4,8Bi0,2 i LaCo4,8Bi0,2 pod kątem ich zdolności do pochłaniania wodoru »
Wykorzystanie inhibitorów korozji miedzi do ochrony przed korozją stopów aluminium serii 2xxx »
Wysokotemperaturowa korozja stali zaworowych w atmosferze zawierającej parę wodną i kwas octowy »
Korozja stopów dentystycznych w organizmie ludzkim »
Budowa i właściwości korozyjne warstwy wierzchniej azotowanej stali 42CrMo4 »
Utlenianie i redukcja proszku stopu Mn-Ni »
Wpływ farb ochronnych na odporność korozyjno-naprężeniową złączy spawanych stopu AlZn5Mg2CrZr »
Rola wstępnego trawienia powierzchni cząstek proszku MQP-B w kształtowaniu odporności korozyjnej magnesów wiązanych »
Dylematy edukacji korozyjnej »
Korozja azotowanych stali kwasoodpornych z molibdenem »
Elektrochemiczna charakterystyka stopu SmNi5 w roztworach siarczanowych o pH = 2÷13 »
Elektrochemiczne badania korozji stali w roztworach symulujących beton skarbonatyzowany i skażony chlorkami »
Zastosowanie badań mikrostrukturalnych i mikroanalitycznych do oceny niszczenia korozyjnego »
Model struktury defektów w tlenku CuO »
Badania zachowania się stali Crofer 22APU w atmosferach utleniających »
Właściwości korozyjne warstw Ni-P wytwarzanych metodą redukcji chemicznej w kąpieli modyfikowanej imidazoliową cieczą jonową »
Korozja anod obojętnych w roztworach riolitowych Część I: Badania zanieczyszczenia elektrolitu »
Korozja anod obojętnych w roztworach riolitowych Część II: Badania zanieczyszczenia metalu »
Anodowe właściwości żelaza w metanolowych roztworach elektrolitów »
Odporność stopów tytanu z powłoką metaliczną na wysokotemperaturowe utlenianie »
Struktura i odporność korozyjna modyfikowanego powierzchniowo stopu Ti6Al4V »
Anodowe roztwarzanie cynku w alkoholowych roztworach elektrolitów »
Wpływ deformacji mechanicznej na zachowanie elektrochemiczne w mikroobszarach stopu AlMg2 »
Anodowe własności cynku w etanolowych roztworach elektrolitów »
Właściwości korozyjne warstw kompozytowych Ni-P/Si3N4 wytwarzanych metodą redukcji chemicznej na aluminium »
Azotowanie antykorozyjne – przemysłowe zastosowanie »
Wpływ warstwy azotowanej na stali ferrytycznoaustenitycznej na absorpcję i desorpcję wodoru »
Wpływ obecności wybranych związków utleniających Al na właściwości ochronne amorficznych powłok fosforanowych na stopie Al 2024-T3 »
 

Korozja w nanoskali; granice międzyfazowe i kinetyka procesu

DANIELEWSKI M.
AGH University of Science and Technology, Kraków, Poland,
GUSAK A.
Department of Theoretical Physics,
Cherkasy National University, Cherkasy, Ukraine,
WIERZBA B.
AGH University of Science and Technology, Kraków, Poland,
W 1982 roku Gösele i Tu analizowali problem równoczesnego wzrostu i kolejności powstawania wielofazowej zgorzeliny podczas procesu dyfuzji. W niniejszej pracy problem ten został rozwinięty i po raz pierwszy prezentujemy rozwiązanie w układzie odniesienia jakim jest sieć krystaliczna materiału. Takie podejście pozwala na wyznaczenie prędkości materiału uwzględniając wiele poruszających się granic międzyfazowych. Przesuwanie się granic faz jest wynikiem różnicy we współczynnikach dyfuzji oraz objętości molowych tworzących się faz (tlenków). W modelu wzięto pod uwagę: (1) niestechiometrię faz (po każdej stronie granicy między fazowej); (2) różne współczynniki dyfuzji składników; (3) różne objętości molowe składników oraz (4) różne właściwości fizykochemiczne granic faz. W pracy pokazany został wpływ skali na kinetykę procesu korozji, nieparaboliczność, wzrost warstw wielofazowych oraz inne możliwości aplikacyjne modelu.
Słowa kluczowe: układy wielofazowe, przesunięcie Kirkendalla, równanie ciągłości objętości, kinetyka chemiczna
Elektrochemiczne powłoki kompozytowe: otrzymywanie, właściwości, zastosowanie
SZCZYGIEŁ B.
Wydział Chemiczny,
Politechnika Wrocławska, Wrocław
Wbudowanie różnych inertnych cząstek z kąpieli elektrolitycznej do metalowej powłoki jest techniką prostą i tanią. Elektrochemiczne współosadzanie umożliwia otrzymanie różnorodnych materiałów kompozytowych z unikatowymi właściwościami. Takie powłoki mogą być używane jako zaawansowane materiały inżynierskie, gdy wymagana jest podwyższona odporność na korozję, wysoka odporność na ścieranie, odporność na działanie wysokiej temperatury, duża twardość lub aktywność katalityczna.
Słowa kluczowe: powłoka kompozytowa, elektroosadzanie, odporność na korozję
Wpływ obróbki laserowej na odporność korozyjną stopu AA2050-T8
AMAR H.
VIGNAL V.
ICB, UMR 5209 CNRS-Université de Bourgogne, Dijon, France,

KRAWIEC H.
AGH, University of Science and Technology, Krakow, Poland
POPA I.
ICB, UMR 5209 CNRS-Université de Bourgogne, Dijon, France
PEYRE P.
LALP, Arts et Métiers Paritech, Paris, France
Stopy aluminium ze względu na swoje bardzo dobre właściwości mechaniczne są ważną grupą materiałów znajdujących zastosowanie w przemyśle. Wiadomo, że stopy aluminium są podatne na korozję mikrostrukturalną (korozja wżerowa, korozja międzykrystaliczna itp.). Obróbka laserowa jest jedną z technik obróbki powierzchni podnoszącą odporność stopu na korozję wżerową. W artykule przedstawiono wpływ obróbki laserowej przeprowadzonej na stopie AA2050-T8 na jego odporność korozyjną w roztworze zawierającym jony chlorkowe. W przypadku stopu po mechanicznym polerowaniu, miejsca zawierające wydzielenia wykazywały niższy potencjał przebicia (około 0 mV) niż osnowa (około 300 mV). Obserwacje powierzchni stopu wykazały, że wżery powstają przy wydzieleniach typu Al-Cu-Fe-Mn. Z kolei tlenki nie uległy roztwarzaniu i nie zaobserwowano wokół nich wżerów. Laserowa obróbka stopu aluminium spowodowała usunięcie wydzieleń z osnowy, co spowodowało pojawienie się wnęk. Prąd anodowy zarejestrowany w miejscach zawierających wnęki był jednak niższy niż prąd mierzony dla osnowy po mechanicznym polerowaniu (0,01 mA/cm2 zamiast 0,1 mA/cm2). Ponadto na próbkach poddanych obróbce laserowej zaobserwowano szeroki obszar pasywny i tylko w niektórych miejscach zarejestrowano potencjał przebicia. Wyniki te wskazują, że laserowa obróbka podnosi odporność na korozję lokalną stopu AA2050-T8 w roztworze jonów chlorkowych
Słowa kluczowe: stopy aluminium, laser, mikrostruktura, korozja, techniki mikro-kapilarne.
Badania miejscowych wpływów naprężeń mechanicznych na wzrost bardzo cienkich warstw tlenkowych na stalach trudnordzewiejących z procesu duplex
BARNIER V.
Centre SMS/MPI, Ecole Nationale
Supérieure des Mines de Saint-Etienne,
Saint-Etienne, France,

VIGNAL V.
DIRAND C.
JOSSE C.
HEINTZ O.
ICB, UMR 5209 CNRS-Université
de Bourgogne, Dijon, France
WOLSKI K.
Centre SMS/MPI, Ecole Nationale
Supérieure des Mines de Saint-Etienne,
Saint-Etienne, France
Celem pracy było określenie, czy istnieje korelacja między miejscowymi gradientami naprężeń a składem chemicznym bardzo cienkich warstw tlenkowych (o grubości ok. 20 nm). Badania wykonano stosując metody pomiaru mikroodkształceń i spektroskopii Augera. Rozpatrzono układ modelowy składający się z ze stali z procesu duplex utlenionej w ciągu 2 sekund w próżni drugiego stopnia. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że naprężenia nie mają wpływu na grubość warstwy tlenkowej. Główne różnice zaobserwowano w chemicznym składzie warstwy tlenkowej. Zawartość chromu w warstwie wzrasta w obecności naprężeń ściskających, co może wyjaśniać korzystny wpływ naprężenia ściskającego na odporność stali trudnordzewiejących na korozję. Stwierdzono jednak, że orientacja krystalografi czna wywiera większy wpływ niż naprężenia termiczne.
Słowa kluczowe: stal z procesu duplex, warstwa pasywna, mikrostruktura, odkształcenie plastyczne
Mikrostruktura i zachowanie się w warunkach korozyjnych stopu magnezu AZ91: Wpływ pierwiastków ziem rzadkich jako dodatków stopowych
EL-AZIZ A.M.
German University in Cairo,
Materials Engineering Department,
New Cairo, Egypt
National Research Centre,
Physical Chemistry Department,
Cairo, Egypt
Stopy magnezu odznaczają się małą gęstością i względnie wysokim stosunkiem wytrzymałość/ciężar, dlatego duże zainteresowanie budzi ich stosowanie w przemyśle samochodowym, lotniczym i w bioinżynierii. Ich odporność na korozję jest jednak czynnikiem ograniczającym szersze zastosowanie. Dodatki stopowe, takie jak cynk czy aluminium, mogą poprawiać właściwości mechaniczne i odporność na korozję. Celem pracy było zbadanie mikrostruktury i zachowania się w warunkach korozyjnych stopu magnezu AZ91 oraz wpływu dodatku pierwiastków ziem rzadkich. Wpływ głównych faz składowych na właściwości korozyjne badano metodą skaningowej mikroskopii elektronowej i energodyspersyjnej analizy rentgenowskiej. Stwierdzono fazy ? (matryca) i ß (granica ziaren), jak również dendrytyczne wydzielenia pierwiastków ziem rzadkich RE (cer, neodym, lantanowce). Do oceny właściwości korozyjnych zastosowano metody elektrochemiczne (potencjał obwodu otwartego i cykliczną polaryzację) oraz grawimetryczne (w warunkach wilgotnych i w atmosferze morskiej). Stwierdzono, że dodatek RE (0,5–4%) ma wpływ na odporność stopu na korozję. Znaczące zmniejszenie odporności na korozję stwierdzono w przypadku dodatku wynoszącego 4%, jednak pewien ograniczony dodatek pierwiastków ziem rzadkich poprawia zachowanie się stopu w warunkach korozyjnych.
Słowa kluczowe: stop magnezu AZ91, korozja, mikrostruktura, stapianie, pierwiastki ziem rzadkich
Zastosowanie techniki elektrochemicznego mikroogniwa do badania odporności korozyjnej stopu magnezu AZ91 w mikroskali
KRAWIEC H.
STANEK S.
AGH, Faculty of Foundry Engineering,
Kraków, Poland

VIGNAL V.
ICB, Université de Bourgogne,
Dijon cedex, France
LELITO J.
SUCHY J. S.
AGH, Faculty of Foundry Engineering,
Kraków, Poland
W pracy przedstawiono badania korozyjnego zachowanie się odlewu stopu magnezu AZ91 w 0,1M roztworze NaClO4 w temperaturze 250C. Mikrostruktura stopu była badana za pomocą skaningowego mikroskopu elektronowego (FE-SEM) i mikroskopu sił atomowych (AFM). Mikrostruktura stopu AZ91 obejmuje osnowę a-Mg, wydzielenia typu Mg17Al12 wokół których jest widoczna eutektyka. Lokalne elektrochemiczne badania polaryzacyjne zostały wykonane dla poszczególnych faz przy użyciu mikrokapilar o średnicy między 5 a 10 µm. Na krzywych polaryzacyjnych wykonanych dla mikroobszarów obejmujących wydzielenia widoczny jest szeroki obszar pasywny. Potencjał przebicia dla tych mikroobszarów był rejestrowany w przedziale od -700 do -200 mV względem elektrody Ag/AgCl. Z kolei mikroobszary obejmujące osnowę a-Mg wykazywały bardzo wąski obszar pasywny, potencjał przebicia był rejetrowany przy potencjale około -1200!200 mV względem elektrody chlorosrebrnej. Eutektyka stopu AZ91 była widoczna wokół wydzieleń Mg17Al12 po wytrawieniu w roztworze (10cm3 HF + 90 cm3 H2O) przez 12 sekund. Lokalne krzywe polaryzacyjne zarejestrowane na miejscach zawieracjących eutektykę wykazały, że ulega ona aktywnemu roztwarzaniu, natomiast osnowa jest pasywna w obszarze potencjałów od -1500 do -800 mV wzgl. Ag/AgCl.
Słowa kluczowe: stopy magnezu, mikrostruktura, techniki kapilarne, korozja
Wpływ chemicznego składu warstwy pasywnej i naprężeń resztkowych na elektrochemiczne właściwości stali trudnordzewiejących z procesu duplex w roztworach chlorku sodu
VIGNAL V.
DELRUE O.
HEINTZ O.
Institut Carnot de Bourgogne,
Université de Bourgogne, Dijon, France
PEULTIER J.
Industeel, Le Creusot research centre,
ArcelorMittal Group, Le Creusot, France
Stale trudnordzewiejące z procesu duplex są bardzo ważnym materiałem konstrukcyjnym, ze względu na ich bardzo dobrą odporność na korozję i wytrzymałość oraz umiarkowaną cenę stopu (mała zawartość niklu i molibdenu). Charakteryzują się złożoną mikrostrukturą o porównywalnej zawartości austenitu i ferrytu. Obydwie fazy mają różny skład chemiczny i właściwości mechaniczne. W pracy oznaczano (w mikroskali) metodą spektroskopii elektronów Augera (AES) skład chemiczny warstwy pasywnej utworzonej na obydwóch fazach dwóch rodzajów stali trudnordzewiejących z procesu duplex: UNS S31803 i UNS S32304. Próbki przygotowano przez mechaniczne polerowanie (pastą diamentową) lub trawienie w kwasie azotowym. Właściwości elektrochemiczne tych dwóch zestawów próbek badano w mikroskali w roztworze chlorku sodu, stosując mikroogniwa elektrochemiczne (średnice mikrokapilar – 25-50 µm). Otrzymane wyniki analizowano pod kątem chemicznego składu warstw pasywnych. Stwierdzono ilościowe zależności między parametrami elektrochemicznymi a rozkładem chromu i żelaza w utworzonej warstwie tlenkowej. Ze względu na różnice we właściwościach mechanicznych ferrytu i austenitu, naprężenia wygenerowane w obydwóch fazach miały niejednorodny rozkład. Do ilościowego określenia gradientów naprężeń przy powierzchni stali zastosowano metodę opartą na symulacji termiczno-mechanicznej i oceniono jej wpływ na właściwości elektrochemiczne (w mikroskali). Badaniom tym poddano próbki przygotowane zarówno przez polerowanie, jak i trawienie. Omówiono wpływ naprężeń sprężystych i obróbki plastycznej na zimno na potencjał korozyjny.
Słowa kluczowe: stal trudnordzewiejąca z procesu duplex, naprężenie, pasywność, korozja, techniki mikrokapilarne
Zastosowanie powłok kompozytowych na bazie kwasu 4-aminobenzoesowego (4-ABA) i poli(3,4-etylenodioksytiofenu) (PEDOT) w ochronie stali X20Cr13 przed korozją
ADAMCZYK L.
PIETRUSIAK A.
Katedra Chemii,
WIPMiFS, Politechnika Częstochowska
W pracy przedstawiono wyniki badań nad ochroną stali nierdzewnej za pomocą powłoki kompozytowej. Powłokę składającą się z kwasu 4-aminobenzoesowego (4-ABA) i poli(3,4-etylenodioksytiofenu) (PEDOT) osadzano metodą woltamperometrii cyklicznej. Właściwości ochronne powłok oceniano w zakwaszonych środowiskach siarczanowych niezawierających i zawierających jony chlorkowe.
Słowa kluczowe: kwas 4-aminobenzoesowy, poli(3,4-etylenodioksytiofen), powłoka antykorozyjna, ochrona przed korozją, stal nierdzewna
Powłoki cyny immersyjnej – badanie właściwości korozyjnych
ARAŹNA A.
Instytut Tele- i Radiotechniczny,
Warszawa

BIELIŃSKI J.
KRÓLIKOWSKI A.
Katedra Chemii Nieorganicznej
i Technologii Ciała Stałego,
Politechnika Warszawska
Warstwy cyny immersyjnej o różnej grubości osadzono na folię miedzianą z roztworu metanosulfonianowego. Odporność na korozję osadzanych warstw określono w roztworze 0,5 M NaCl metodą potencjodynamiczną. Powłoki Sn badane były w stanie dostawy i po starzeniu. Zaobserwowano, że odporność korozyjna warstw o grubości 0,3 µm wzrasta po starzeniu, natomiast grubsze warstwy Sn w niewielkim stopniu zmieniają swoje właściwości korozyjne. Porównując te wyniki z uzyskanymi dla powłok Sn osadzanych z roztworu chlorkowego stwierdzono, że warstwy Sn immersyjnej o różnych cechach morfologicznych mają odmienne właściwości korozyjne po starzeniu.
Słowa kluczowe: cyna, bezprądowe osadzanie, właściwości korozyjne, starzenie
Wpływ warunków eksploatacji na korozję paleniska kotła parowego
BANAŚ J.
MAZURKIEWICZ B.
SOLARSKI W.
Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
W pracy określono przyczyny wysokotemperaturowej degradacji stalowych i ceramicznych elementów paleniska kotła parowego opalanego węglem kamiennym. Stwierdzono uszkodzenia polegające na korozyjnym zniszczeniu stalowej osłony rusztu oraz elementów ceramicznych jak uszczelnienie rusztu i kurtyn ceramicznych. Analiza zgorzeliny i żużla wykazała obecność pierwiastków jak: fluor, chlor, sód i potas charakterystycznych dla spalania biomasy. Żużel zawierał także zawyżone ilości tlenku glinu i tlenków żelaza. Pozwala to wnioskować, że przyczyną uszkodzeń było stosowanie niewłaściwego paliwa.
Słowa kluczowe: korozja wysokotemperaturowa, żużel, zgorzelina
Mechanizm korozji żeliwa szarego w wodzie surowej i w wodzie modyfikowanej obiegu wodnego instalacji przeróbki oleju
BANAŚ K.
BANAŚ J.
Katedra Chemii i Korozji Metali,
Wydział Odlewnictwa,
Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie
W pracy przedstawiono badania przyczyn nierównomiernej korozji elementów pomp, wykonanych z żeliwa szarego, w wodzie obiegowej instalacji przeróbki oleju. Wykazano, że różnice mikrostrukturalne, a w szczególności dyspersja fazy katodowej (węglików, grafitu) mają istotny wpływ na działanie mikroogniw i tym samym na morfologię korozji. Równomierne rozproszenie węglików w ziarnach perlitu prowadzi do utworzenia dobrze przylegającej, drobnokrystalicznej warstewki tlenkowej, podczas gdy obecność dużych skupisk fazy ferrytycznej w tych cienkościennych elementach odlewów żeliwnych jest przyczyną nierównomiernej korozji o charakterze międzykrystalicznym.
Słowa kluczowe: korozja żeliwa, korozja pomp, korozja w wodzie obiegowej
Bezprądowe niklowanie włókien węglowych – stabilizatory roztworów
BRODA A.
KOZERA R.
BOCZKOWSKA A.
KURZYDŁOWSKI K.J.
Zakład Projektowania Materiałów,
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Warszawska

BIELIŃSKI J.
BIELIŃSKA A.
STRZAŁA A.
Katedra Chemii Nieorganicznej
i Technologii Ciała Stałego,
Wydział Chemiczny, Politechnika Warszawska
Wykonano badania bezprądowej metalizacji włókien węglowych z zastosowaniem osadzania Ni-P. Metalizowano wiązki włókien Tenax po ich wstępnym wygrzewaniu na powietrzu. Powierzchnię włókien aktywowano katalitycznie w roztworach Sn(II) i Pd(II). Powłoka Ni-P (2–5% mas.P) o grubości 0,3–2 µm osadzana była z roztworu zawierającego siarczan(VI) niklu(II), podfosforyn i glicynę (pH = 8,5; 70oC; 5–30 min). Dla zapobieżenia samorozkładowi roztworu dodawano stabilizatory i zwilżacze, m.in. tiomocznik, azotan(III), arsenian(III), molibdenian(VI), sole alkiloamoniowe. W roztworach z dodatkami uzyskano znaczne wydłużenie czasu metalizacji włókien.
Słowa kluczowe: bezprądowe niklowanie, stabilizatory roztworu, włókna węglowe, powłoki Ni-P
Wpływ procesu trawienia jonowego na właściwości powłok typu duplex otrzymywanych technologiami azotowania gazowego i PVD-Arc
BURDYŃSKI K.
GROBELNY M.
BETIUK M.
WACH P.
Instytut Mechaniki Precyzyjnej,
Warszawa
Celem prowadzonej pracy badawczej była optymalizacja parametrów technologicznych procesów duplex ze szczególnym uwzględnieniem procesu trawienia jonowego warstw azotowanych i jego wpływu na właściwości warstw duplex (warstwa azotowana + powłoka TiN). Zakres prac obejmował eksperymenty technologiczne związane procesami azotowania gazowego i PVD-Arc oraz badania własności otrzymywanych warstw. Przeprowadzone zostały badania metalograficzne i badania odporności korozyjnej.
Słowa kluczowe: azotowanie gazowe, warstwy azotowane, odporność korozyjna, warstwy duplex, PVD-Arc
Wydzielanie wodoru w betonie modyfikowanym pyłem krzemionkowym
CHMIELEWSKA B.
Wydział Inżynierii Lądowej,
Politechnika Warszawska, Warszawa, Polska
NIKIFOROV K.
ŁUNARSKA E.
Instytut Chemii Fizycznej PAN,
Warszawa, Polska
Wykazano, że przemysłowy pył krzemionkowy, zawierający mniej niż 0,4% Si, stosowany do modyfikacji betonu, reaguje z cieczą porową z wydzieleniem wodoru. Emisję wodoru stwierdzono również w przypadku stałego zaczynu betonowego. Po ustaniu emisji wodoru w temperaturze pokojowej, podgrzewanie zaczynu powoduje dalszą emisję. Czas emisji i ilość wydzielonego wodoru zwiększają się ze wzrostem zawartości krzemu pierwiastkowego, temperatury oraz wielkości ziaren pyłu. Wnikanie wydzielonego wodoru do metalu może pogarszać właściwości mechaniczne zbrojenia betonu.
Słowa kluczowe: beton, pył krzemionkowy, krzem, emisja wodoru, nawodorowanie metalu
Wnikanie wodoru do żelaza w ługu sodowym po nałożeniu polaryzacji anodowej
FLIS-KABULSKA I.
Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa
Wodór może wnikać do żelaza lub stali przy potencjałach anodowych, jeśli odsłaniana jest czysta powierzchnia metalu np. w wyniku rozrywania warstewki powierzchniowej podczas korozji naprężeniowej. Szybkość przenikania wodoru (SPW) przez żelazną membranę o grubości 35 nm badano metodą elektrochemiczną w 0,1 M NaOH podczas polaryzacji katodowej i anodowej w 25oC. Szybka anodowa polaryzacja powodowała chwilowy wzrost SPW, który zachodził nawet podczas spadku prądu anodowego. Zwiększoną SPW można przypisać zakwaszeniu z powodu anodowego utleniania żelaza. Zaproponowano, że wzrost SPW podczas spadku prądu anodowego może być wytłumaczony tworzeniem słabo ochronnych warstw, które hamują dyfuzję protonów od powierzchni metalu.
Słowa kluczowe: wnikanie wodoru, żelazo, roztwór NaOH, polaryzacja anodowa
Odporność korozyjna stali austenitycznej 316L po niekonwencjonalnym azotowaniu jarzeniowym
FRĄCZEK T.
JEZIORSKI L.
OLEJNIK M.
Instytut Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Częstochowska
Badaniom korozyjnym poddano stal austenityczną gatunku 316L po azotowaniu jarzeniowym w temperaturze T = 430°C i w czasie t = 8 h, przy czterech różnych wariantach rozmieszczenia próbek w komorze jarzeniowej. Próbki poddane azotowaniu umieszczano na katodzie urządzenia do azotowania jarzeniowego, na podłożu odizolowanym zarówno od katody jak i anody, czyli w tzw. potencjale plazmy oraz na katodzie, jak i w potencjale plazmy osłonięte ekranem wspomagającym. Stwierdzono, że każdorazowe zastosowanie ekranów wspomagających powoduje wzrost głębokości dyfuzji azotu w głąb azotowanej stali austenitycznej 316L a tym samym zwiększenie grubości otrzymanych warstw wierzchnich.
Słowa kluczowe: azotowanie jarzeniowe, korozja, stal austenityczna
Miedź historyczna w świetle badań korozyjnych
GARBACZ-KLEMPKA A.
ŁUKASZCZYK A.
Akademia Górniczo-Hutnicza,
Wydział Odlewnictwa, Kraków
Przeprowadzono badania własności korozyjnych miedzi historycznej w 3% roztworze NaCl przy temperaturze 8oC (warunki zbliżone do panujących w wodzie morskiej). Badania SEM przy pomocy fluorescencyjnej analizy rentgenowskiej w mikroobszarze wskazały na obecność tlenu oraz chloru. Występowanie tych pierwiastków jest związane z powstawaniem tlenków miedzi, jak również kompleksów jonów Cu+ z jonami Cl–. Porównanie badań elektrochemicznych dla miedzi współczesnej i miedzi historycznej wykazały nieznacznie mniejszą odporność korozyjną miedzi historycznej.
Słowa kluczowe: miedź, badania elektrochemiczne, korozja, archeologia
Porównanie charakterystyk elektrochemicznych stopów LaNi4,8Bi0,2 i LaCo4,8Bi0,2 pod kątem ich zdolności do pochłaniania wodoru
GIZA K.
BALA H.
Katedra Chemii,
Politechnika Częstochowska, Częstochowa
PAVLYUK V.V.
Instytut Chemii i Ochrony Środowiska,
Akademia im. J. Długosza, Częstochowa
Za pomocą trzech komplementarnych metod elektrochemicznych oceniono zdolność pochłaniania wodoru przez stopy LaNi4,8Bi0,2 i LaCo4,8Bi0,2 w wyniku ekspozycji katodowej w 6M KOH. Obecność kobaltu w stopie powoduje wzrost gęstości prądu anodowego próbki niewodorowanej, co oznacza pogorszenie zdolności stopu do pasywacji. Stop LaCo4,8Bi0,2 charakteryzuje się jednak większą efektywnością pochłaniania wodoru a także większym prądem wymiany układu H2O/H2 w porównaniu do stopu LaNi4,8Bi0,2.
Słowa kluczowe: stopy pochłaniające wodór, anodowa polaryzacja, galwanostatyczne krzywe ładowania/rozładowania, gęstość prądu wymiany
Wykorzystanie inhibitorów korozji miedzi do ochrony przed korozją stopów aluminium serii 2xxx
GROBELNY M.
KWIATKOWSKI L.
Instytut Mechaniki Precyzyjnej,
Warszawa
Stopy aluminium serii 2xxx są wysokowytrzymałymi, ale jednocześnie jednymi z bardziej podatnych na korozję stopów aluminium. Przyczyną tego jest obecność miedzi, która wpływa korzystnie na właściwości mechaniczne, ale równocześnie obniża odporność korozyjną stopu. W związku z powyższym podjęto badania nad doborem inhibitorów korozji, które hamując proces korozji Cu w sposób pośredni zapobiegałyby jednocześnie korozji stopu Al. W środowisku obojętnym, w roztworze 0,6 M NaCl najwyższą ochronę zapewnił benzotriazol, natomiast w środowisku kwaśnym imitującym warunki tworzenia fosforanowych powłok konwersyjnych największy efekt inhibicyjny wykazał 2-merkaptobenzoksazol (MBX).
Słowa kluczowe: stopy aluminium, korozja, inhibitory korozji, metody elektrochemiczne
Wysokotemperaturowa korozja stali zaworowych w atmosferze zawierającej parę wodną i kwas octowy
GRZESIK Z.
MIGDALSKA M.
MROWEC S.
AGH, Wydział Inżynierii
Materiałowej i Ceramiki,Kraków
Zbadano kinetykę utleniania stali zaworowych X33CrNiMn23-8 i X50CrMnNiNbN21-9 w temperaturze 1173 K w atmosferze powietrza zawierającego 49,5% pary wodnej oraz 0,5% par kwasu octowego. Stwierdzono, że mechanizm korozji badanej stali we wspomnianych warunkach jest złożony. Po okresie początkowym, trwającym od 20 do 40 godzin, proces utleniania zachodzi w przybliżeniu zgodnie z prawem parabolicznym. Stwierdzono, że obecność kwasu octowego w sposób znaczący zwiększa szybkość korozji stali X33CrNiMn23-8, nie wpływając praktycznie na szybkość degradacji stali X50CrMnNiNbN21-9 o mniejszej zawartości chromu.
Słowa kluczowe: stal wysokostopowa, biopaliwa, korozja wysokotemperaturowa, kinetyka reakcji
Korozja stopów dentystycznych w organizmie ludzkim
HAJDUGA M.
Akademia Techniczno-Humanistyczna,
Bielsko-Biała

KALUKIN B.
KALUKIN A.
Firma Biomedyczna,
Sędziszów Małopolski
Jedną z funkcji, mających wpływ na biozgodność materiału jest czas przebywania konstrukcji w agresywnym środowisku płynów ustrojowych. Autorzy podjęli próbę określenia charakteru zmian w materiałach metalicznych, po długotrwałej implantacji w jamie ustnej. Celem pracy było określenie wpływu czasu użytkowania uzupełnień protetycznych na zmianę właściwości materiałowych stopów stomatologicznych. W zakresie tym mieszczą się metalograficzne badania mikroskopowe oraz mikroanaliza rentgenowska. Wstępna analiza wyników potwierdza szeroką aplikację implantacyjnej stali austenitycznej.
Słowa kluczowe: stopy dentystyczne, biozgodność, odporność korozyjna, badania materiałowe
Budowa i właściwości korozyjne warstwy wierzchniej azotowanej stali 42CrMo4
JAGIELSKA-WIADEREK K.
BALA H.
Katedra Chemii, Wydział Inżynierii Procesowej,
Materiałowej i Fizyki Stosowanej,
Politechnika Częstochowska, Częstochowa

RUDNICKI J.
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Warszawska, Warszawa
W pracy przedstawiono wyniki badań nad budową i właściwościami fizykochemicznymi warstw powierzchniowych stali 42CrMo4 po procesie wysokotemperaturowego azotowania jarzeniowego w atmosferze N2/H2 (520°C). Grubość i budowę powstałej warstwy wierzchniej oceniano na podstawie: obserwacji mikroskopowych, zmiany mikrotwardości, analizy rentgenograficznej oraz analizy liniowej i punktowej zawartości pierwiastków w warstwie azotowanej. Polaryzacyjne badania potencjokinetyczne wykonano w zakwaszonych (pH = 1, 2 lub 4) 0,5M roztworach siarczanowych. Badania wykazały, że przeprowadzona obróbka azotująca poprawia charakterystyki korozyjne tylko w obrębie stanu pasywnego. Azotowanie praktycznie nie wpływa na zachowanie korozyjne stali w zakresie aktywnym, nie ma też wpływu na kinetykę procesu katodowego.
Słowa kluczowe: azotowanie jarzeniowe, odporność korozyjna, stal niskostopowa
Utlenianie i redukcja proszku stopu Mn-Ni
JAROŃ A.
ŻUREK Z.
Instytut Chemii i Technologii Nieorganicznej,
Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej,
Politechnika Krakowska
W artykule przedstawiano metodę otrzymywania porowatych spieków metalicznych w wyniku sekwencji utleniania i redukcji stopu Mn70/Ni30. Zaprezentowano wyniki badani kinetyki utleniania proszku stopu w zakresie temperatur 400-800oC w atmosferze powietrza i kinetyki redukcji w atmosferze wodoru w temperaturze 600-800oC. Wykonano badania morfologii (SEM) oraz ocenę porowatości otrzymanych prekursorów tlenkowych i porowatych spieków metalicznych. Skład próbek określono przy pomocy analizy SEM/EDX.
Słowa kluczowe: stop Mn-Ni, utlenianie, redukcja, spieki porowate
Wpływ farb ochronnych na odporność korozyjno-naprężeniową złączy spawanych stopu AlZn5Mg2CrZr
JURCZAK W.
Faculty of Mechanical and Electrical Engineering,
Polish Naval Academy of Gdynia
W artykule przedstawiono wyniki badań odporności na korozję naprężeniową (KN) złączy spawanych nowego stopu AlZn5Mg2CrZr przeznaczonego na wysokoobciążone spawane konstrukcje okrętowe, których powierzchnie pokryte zostały zestawami farb ochronnych. Badania te pozwoliły określić, które z dwóch zastosowanych zestawów farb ochronnych wykaże skuteczniejszą ochronę badanych złączy spawanych przed złożonym korozyjnym działaniem wody morskiej i obciążenia rozciągającego. Skuteczność zabezpieczenia złączy spawanych badanego stopu powłokami malarskimi przed KN określono przez wyznaczenie współczynnika obniżenia własności mechanicznych (KRm i KA5) i wyznaczenia trwałości KN (t). Do badań wykorzystano złącza spawane stopu AlZn5Mg2CrZr, które zostały wykonane metodą TIG przy użyciu różnych spoiw. Zestaw farb epoksydowych (E) najlepiej chroni najbardziej podatne do KN w wodzie morskiej złącza spawane stopu AlZn5Mg2CrZr.
Słowa kluczowe: złącza spawane, stop aluminium, zestawy farb ochronnych, korozja naprężeniowa
Rola wstępnego trawienia powierzchni cząstek proszku MQP-B w kształtowaniu odporności korozyjnej magnesów wiązanych
KLIMECKA-TATAR D.
Wyższa Szkoła Inżynierii Dentystycznej,
Ustroń
PAWŁOWSKA G.
Katedra Chemii, Politechnika Częstochowska,
Częstochowa
SZYMURA S.
Instytut Fizyki, Politechnika Opolska,
Opole
Przeprowadzono badania nad wpływem wstępnego trawienia powierzchni cząstek nanokrystalicznego proszku typu Nd-(Fe,Co)-B na charakterystyki korozyjne materiału fi nalnego. W celu określenia odporności korozyjnej materiału porównano krzywe potencjokinetyczne, uzyskane dla materiału wykonanego z proszku nie poddanego modyfikacji i z proszku wstępnie trawionego w wodnych roztworach kwasu octowego i EDTA. Badania potencjokinetyczne wykonano w dwu roztworach siarczanowych (pH = 3 i 4). Przeprowadzono również przyspieszone testy na korozję atmosferyczną w środowisku imitującym atmosferę przemysłową. Badania wykazały, że wstępne trawienie powierzchni proszku ma korzystny wpływ na odporność korozyjną materiału finalnego, poprawiając zwłaszcza jego charakterystyki polaryzacyjne w zakresie pasywnym oraz ograniczając szybkość korozji atmosferycznej.
Słowa kluczowe: dielektromagnesy, proszki nanokrystaliczne, modyfikacja chemiczna, korozja magnesów
Dylematy edukacji korozyjnej
KRÓLIKOWSKI A.
Wydział Chemiczny, Politechnika Warszawska,
Wskazano na dylematy występujące przy przekazywaniu wiedzy korozyjnej. Omówiono problemy interpretacyjne dotyczące zjawisk korozji wysokotemperaturowej (prawa utleniania metali) oraz korozji elektrochemicznej (pasywność i korozja wżerowa żelaza).
Słowa kluczowe: edukacja korozyjna, utlenianie metali, pasywność, korozja wżerowa
Korozja azotowanych stali kwasoodpornych z molibdenem
KUCZYŃSKA-WYDORSKA M.
FLIS J.
Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa
Stale 304L (0,13% wag. Mo), 316L (2,1 Mo) i 254 SMO (6,1 Mo) azotowano w 425oC w ciągu 30 godz. i następnie badano ich korozję w zakwaszonym roztworze siarczanu sodu na różnych głębokościach warstwy wierzchniej, odpowiadających stężeniom azotu w zakresie do ok. 14% wag. Odporność korozyjna stali 304L zmniejszała się ze wzrostem stężenia azotu, natomiast odporność stali 316L była przy stężeniach do ok. 6% N większa niż stali nieazotowanej. Na powierzchni stali z molibdenem stwierdzono zwiększone ilości produktów korozji Mo, Fe i Cr. Zaproponowano, że synergizm N i Mo przy stężeniach do ok. 6% N wynika z początkowego przyśpieszenia roztwarzania i w następstwie do szybszego wytwarzania warstwy ochronnej, z możliwym wzbogaceniem powierzchni w azotki chromu.
Słowa kluczowe: stale kwasoodporne, korozja, azot, molibden
Elektrochemiczna charakterystyka stopu SmNi5 w roztworach siarczanowych o pH = 2÷13
KUKUŁA I.
FALANA A.
BALA H.
Katedra Chemii,
Politechnika Częstochowska, Częstochowa
MARCINIAK B.
PAVLYUK V.V.
Instytut Chemii i Ochrony Środowiska,
Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie
W pracy dokonano wstępnej elektrochemicznej charakterystyki korozyjnej stopu SmNi5 w roztworach siarczanowych o pH = 2÷13. Wykonano potencjokinetyczne krzywe polaryzacji badanego stopu w szerokim zakresie potencjałów (od –1,7 do +2,0 V wzgl. NEK), stosując jego skaning w kierunku anodowym. Wyznaczono wartości oporów polaryzacji w pobliżu przejścia katodowo-anodowego. Pokazano, że w środowiskach zakwaszonych stop SmNi5 roztwarza się w obszarze aktywnym, natomiast efektywnie pasywuje się jedynie w środowiskach alkalicznych.
Słowa kluczowe: stop SmNi5, roztwór siarczanowy, krzywe potencjokinetyczne, odporność korozyjna, opór polaryzacji
Elektrochemiczne badania korozji stali w roztworach symulujących beton skarbonatyzowany i skażony chlorkami
KUZIAK J.
KRÓLIKOWSKI A.
Wydział Inżynierii Lądowej,
Politechnika Warszawska
STĘŚLIK P.
Wydział Chemiczny,
Politechnika Warszawska
Wykonano badania anodowych krzywych polaryzacji stali w roztworach symulujących ciecz porową betonu o różnym stopniu skarbonatyzowania (pH: 8–12) oraz skażonego jonami chlorkowymi (1% NaCl). Określono wpływ inhibitora korozji – azotanu(III) wapnia – na proces korozji stali w tych warunkach.
Słowa kluczowe: stal, roztwór symulujący beton, karbonatyzacja, chlorki, azotan(III) wapnia
Zastosowanie badań mikrostrukturalnych i mikroanalitycznych do oceny niszczenia korozyjnego
LUBLIŃSKA K.
GLOC M.
ZAGÓRSKI A.
KURZYDŁOWSKI K.J.
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Warszawska
W pracy przedstawiono wyniki badań mających na celu określenie przyczyny korozji przy spoinie obwodowej łączącej wycinki rurociągu technologicznego instalacji przemysłowej wykonanego z różnych materiałów. Przeprowadzono badania mikrostrukturalne i mikroanalityczne stosując techniki mikroskopii świetlnej (LM), elektronowej mikroskopii skaningowej (SEM), a także pomiary składu chemicznego techniką mikroanalizy rentgenowskiej (EDS) i fluoroscencyjnej spektrometrii rentgenowskiej. Wykonano także test podatności na korozję międzykrystaliczną. Wykazano, że przyczyną niszczenia korozyjnego rurociągu jest uwrażliwienie granic ziaren w strefie wpływu ciepła po stronie elementu ze stali kwasoodpornej 321. Uzyskane wyniki mikroanalizy wskazują, że skłonność do korozji międzykrystalicznej w badanym materiale nie zależy od zawartości węgla lub dodatków stabilizujących (Ti Nb), lecz jest spowodowana zubożeniem granic ziaren w chrom w procesie spawania na skutek powstawania tlenków bogatych w Cr.
Słowa kluczowe: korozja międzykrystaliczna, austenityczne stale kwasoodporne, mikrostruktura, mikroanaliza rentgenowska
Model struktury defektów w tlenku CuO
MIGDALSKA M.
GRZESIK Z.
AGH, Wydział Inżynierii Materiałowej
i Ceramiki, Kraków
W oparciu o wyniki wcześniejszych badań mechanizmu powstawania fazy CuO na powierzchni Cu2O, uzyskane metodami markerów i dwuetapowego utleniania oraz kinetyki utleniania Cu2O w funkcji temperatury i prężności tlenu, wykazano, że dominującymi defektami punktowymi w tlenku CuO są podwójnie zjonizowane wakacje kationowe. Przedstawiony w niniejszej pracy model struktury defektów uwzględnia fakt, że w zgodności z wynikami badań eksperymentalnych, stężenie defektów jonowych w omawianym tlenku, będącym samoistnym półprzewodnikiem elektronowym, rośnie z prężnością tlenu w potędze 1/2.
Słowa kluczowe: CuO, struktura defektów, mechanizm utleniania
Badania zachowania się stali Crofer 22APU w atmosferach utleniających
MOLINS B.
ICAM Lille, Francja

ŻUREK Z.
JAROŃ A.
Politechnika Krakowska, Kraków
W pracy przedstawiono badania utleniania stali Crofer 22APU przeznaczonej do budowy interkonektów w ogniwach typu SOFC. Badania prowadzono w zakresie temperatur pracy ogniw paliwowych (700–900oC) w atmosferach o różnym ciśnieniu parcjalnym tlenu. Przeprowadzono badania kinetyki utleniania oraz badania utworzonej zgorzeliny z wykorzystaniem metod XRD, EDX i SEM. Przeprowadzone analizy wykazały, że głównym składnikiem wytworzonej zgorzeliny był Cr2O3. Zaobserwowano również występowanie spinelu (MnCr2O4), który jedynie w temperaturze 900oC we wszystkich badanych atmosferach tworzy ciągłą warstwę.
Słowa kluczowe: Crofer 22APU, utlenianie, powietrze, para wodna
Właściwości korozyjne warstw Ni-P wytwarzanych metodą redukcji chemicznej w kąpieli modyfikowanej imidazoliową cieczą jonową
MOSZCZYŃSKI P.
TRZASKA M.
Politechnika Warszawska,
Wydział Inżynierii Materiałowej, Warszawa
W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu dodatku cieczy jonowej imidazoliowej (oktylosiarczanu 1-butylo-3-metyloimidazoliowego) do kąpieli na właściwości korozyjne warstw Ni-P wytwarzanych metodą redukcji chemicznej. Warstwy Ni-P wytwarzano w kąpielach o różnej zawartości cieczy jonowej. Strukturę wytworzonych warstw analizowano za pomocą dyfrakcji rentgenowskiej oraz elektronowej mikroskopii skaningowej. Badania korozyjne wytworzonych warstw realizowano metodami: potencjodynamiczną oraz spektroskopii impedancyjnej w środowisku 0,5 M NaCl. Przedstawiono wyznaczone charakterystyki prądowe j = f(E) oraz parametry korozyjne badanych materiałów. Wyniki pomiarów impedancyjnych oraz ich modelowania za pomocą obwodów elektrycznych odwzorowujących badane układy korozyjne przedstawiono w postaci amplitudowych i fazowych charakterystyk częstotliwościowych. Przeprowadzone badania wykazały, że modyfi kowanie warstw Ni-P przez dodatek cieczy jonowej do roztworu w niewielkim stopniu wpływa na ich właściwości korozyjne.
Słowa kluczowe: warstwy Ni-P, ciecze jonowe, EIS, polaryzacja
Korozja anod obojętnych w roztworach riolitowych Część I: Badania zanieczyszczenia elektrolitu
PIETRZYK S.
Wydział Metali Nieżelaznych,
Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
W pracy badano zachowanie dwóch różnych materiałów anodowych o składach na bazie Cr2O3-NiO-CuO i NiOFe2O3-SnO2 w laboratoryjnych 10-godzinnych testach elektrolizy w elektrolicie kriolitowym. Analizowano transport zanieczyszczeń do elektrolitu a następnie do katodowo wydzielanego metalu przy założeniu, że korozja anod jest kontrolowana transportem masy. Wyniki wykazały, że składniki anod korodują w sposób kontrolowany (za wyjątkiem chromu, który jest prawdopodobnie kontrolowany reakcją chemiczną). Współczynniki transportu masy cząstek z anody do elektrolitu były rzędu 10-5 m/s, podczas gdy współczynniki transporty masy cząstek z elektrolitu do wydzielonego metalu były rzędu 10-7 m/s. Zanieczyszczenie wydzielonego aluminium ze względu na cząstki pochodzące z anod było wystarczające dla bieżących wymagań czystości stawianych metalowi pierwotnemu. Uzyskane przybliżone szybkości korozji anod w zakresie 1,1–1,4/cm/rok są akceptowalne z perspektywy przemysłowej.
Słowa kluczowe: aluminium, elektroliza, kriolit, anoda obojętna
Korozja anod obojętnych w roztworach riolitowych Część II: Badania zanieczyszczenia metalu
PIETRZYK S.
Wydział Metali Nieżelaznych,
Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
W pracy badano zachowanie dwóch różnych materiałów anodowych o składach na bazie Cr2O3-NiO-CuO i NiOFe2O3- SnO2 w laboratoryjnych 10-godzinnych testach elektrolizy w elektrolicie kriolitowym. Analizowano transport zanieczyszczeń do elektrolitu a następnie do katodowo wydzielanego metalu przy założeniu, że korozja anod jest kontrolowana transportem masy. Wyniki wykazały, że składniki anod korodują w sposób kontrolowany (za wyjątkiem chromu, który jest prawdopodobnie kontrolowany reakcją chemiczną). Współczynniki transportu masy cząstek z anody do elektrolitu były rzędu 10-5 m/s podczas gdy współczynniki transporty masy cząstek z elektrolitu do wydzielonego metalu były rzędu 10-7 m/s. Zanieczyszczenie wydzielonego aluminium ze względu na cząstki pochodzące z anod było wystarczające dla bieżących wymagań czystości stawianych metalowi pierwotnemu. Uzyskane przybliżone szybkości korozji anod w zakresie 1,1–1,4/ cm/rok są akceptowalne z perspektywy przemysłowej.
Słowa kluczowe: aluminium, elektroliza, kriolit, anoda obojętna.
Anodowe właściwości żelaza w metanolowych roztworach elektrolitów
STAROWICZ M.
Wydział Odlewnictwa,
Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków

BANAŚ K.
Wydział Metali Nieżelaznych,
Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
BANAŚ J.
Wydział Odlewnictwa,
Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
Praca prezentuje badania elektrochemicznych właściwości żelaza w bezwodnych metanolowych, roztworach chloranu (VII) litu i chlorku litu. Badania były prowadzone za pomocą woltametrii cyklicznej. W roztworach nadchloranu litu, żelazo ulega pasywacji. Dodatek chlorku litu ogranicza zakres pasywny do potencjału stabilności związków Fe2+ (< -0,2 V). W pracy zaproponowano mechanizm utleniania żelaza w układzie alkohol – LiClO4 – LiCl.
Słowa kluczowe: żelazo, alkohole, anodowe rozpuszczanie
Odporność stopów tytanu z powłoką metaliczną na wysokotemperaturowe utlenianie
STAWIARSKI A.
ŻUREK Z.
Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej,
Politechnika Krakowska, Kraków

FARYNA M.
Instytut Metalurgii
i Inżynierii Materiałowej PAN, Kraków
KUBIAK K.
Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa,
Politechnika Rzeszowska, Rzeszów
Wyniki prezentowanej pracy dotyczą wysokotemperaturowego utleniania stopów TiAl pokrytych ochronną warstwą aluminidku niklu. Warstwę aluminidku niklu wytwarzano metodą pack aluminization powłoki niklowej nałożonej na powierzchnie stopów elektrochemicznie. Przed niklowaniem stopy poddano aluminizowaniu w celu wytworzenia warstwy wzbogaconej w glin. Stwierdzono, że podczas aluminizowania powłoka niklowa przekształca się w aluminidek niklu Ni2Al3. Stopy Ti48Al i Ti48Al2Cr2Nb oraz stopy pokryte powłoką były utleniane w atmosferze powietrza w temperaturze 800oC. Podczas utleniania warstwa ochronna NiAl pokrywa się zgorzeliną Al2O3.
Słowa kluczowe: stopy TiAl, utlenianie, aluminizowanie, powłoki metaliczne
Struktura i odporność korozyjna modyfikowanego powierzchniowo stopu Ti6Al4V
STYPUŁA B.
Wydział Odlewnictwa,
Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
JANUŚ M.
Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki,
Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
Przedstawiono wyniki badań nad modyfi kacją powierzchni stopu Ti6Al4V warstwami typu C:N:H i SiCxNy(H). Warstwy te otrzymano w procesie RFCVD (13,56 MHz, 60 W) oraz MWCVD (2,45 GHz, 800 W) przy użyciu reaktywnych mieszanin gazowych zawierających CH4, N2, SiH4, H2 wprowadzanych do reaktorów w różnych proporcjach. Morfologie powierzchni i skład chemiczny próbek badano przy pomocy analizy SEM, EDS, i XPS. Odporność korozyjną próbek oceniono na podstawie krzywych woltamperometrycznych w roztworze Ringera oraz analizy tego roztworu techniką AAS.
Słowa kluczowe: stop Ti6Al4V, modyfikacja powierzchni, odporność korozyjna
Anodowe roztwarzanie cynku w alkoholowych roztworach elektrolitów
STYPUŁA B
STAROWICZ M.
KASPRZYK D.
HAJOS M.
Wydział Odlewnictwa,
Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
Przeprowadzono badania wpływu rodzaju alkoholu, stężenia elektrolitu oraz zawartości wody (5%) na proces anodowego roztwarzania cynku i charakter tworzących się produktów roztwarzania w obszarze wysokich potencjałów. Do identyfikacji produktów anodowego roztwarzania wykorzystano spektroskopowe techniki badawcze (SEM, TEM/ EDS, XPS).
Słowa kluczowe: cynk, anodowe roztwarzanie, rozpuszczalniki organiczne, nanocząstki
Wpływ deformacji mechanicznej na zachowanie elektrochemiczne w mikroobszarach stopu AlMg2
SZKLARZ Z.
KRAWIEC H.
Wydział Odlewnictwa,
Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków

VIGNAL V.
Instytut Carnot de Bourgogne,
Universite de Bourgogne, Dijon (Francja)
W artykule przedstawiono wyniki badań zachowania elektrochemicznego stopu AlMg2 (5052) przed i po deformacji plastycznej. Badania odporności korozyjnej stopu aluminium wykonano w 0,1M roztworze chlorku sodu. Zastosowana technika tzw. lokalnego mikroogniwa pozwoliła na zbadanie odporności korozyjnej materiału w mikroobszarach. Znajdujące się w stopie AlMg2 wydzielenia wykazują katodowy charakter oraz mniejszą aktywność elektrochemiczną w porównaniu do osnowy. Dużo wyższą aktywność elektrochemiczną stopu poddanego odkształceniu ujawniono zarówno w osnowie jak i w mikroobszarach zawierających wydzielenia. Ponadto aktywność ta jest zmienna w zależności od charakteru zniekształceń lub uszkodzeń. Przyczyną większej podatności stopu AlMg2 poddanego deformacji plastycznej na korozję w 0,1M roztworze chlorku sodu jest obecność na powierzchni stopu mikropęknięć.
Słowa kluczowe: korozja mikrostrukturalna, stopy aluminium, naprężenia mechaniczne
Anodowe własności cynku w etanolowych roztworach elektrolitów
ŚWIATOWSKA J.
Katedra Fizykochemii i Metalurgii
Metali Nieżelaznych, Akademia Górniczo-Hutnicza

BANAŚ K.
Katedra Chemii i Korozji Metali,
Wydział Odlewnictwa, Akademia Górniczo-Hutnicza
BANAŚ J.
Katedra Fizykochemii i Metalurgii
Metali Nieżelaznych, Akademia Górniczo-Hutnicza
W pracy przedstawiono badania własności anodowych monokryształu cynku o orientacji (0001) w roztworach C2H5OH-LiClO4-LiCl. Stwierdzono, że podobnie jak w roztworach metanolowych tworzy się na powierzchni metalu stabilny produkt powierzchniowy hamujący anodowe roztwarzanie w obszarze małych nadpotencjałów. W etanolu produkt ten będący prawdopodobnie związkiem typu Zn(OC2H5) jest znacznie stabilniejszy niż odpowiedni metoksyzwiązek w metanolu. Warstewka ma właściwości adsorpcyjne i ma charakter barierowy. Jest ona bardziej odporna na działanie anionów chlorkowych niż analogiczna warstewka w roztworach metanolowych. Te ostatnie w dużych koncentracjach zmieniają właściwości warstewki zwiększając jej przewodnictwo.
Słowa kluczowe: elektrochemia cynku, korozja w etanolu
Właściwości korozyjne warstw kompozytowych Ni-P/Si3N4 wytwarzanych metodą redukcji chemicznej na aluminium
TRZASKA M.
KUCHARSKA B.
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Warszawska
W pracy przedstawiono wyniki badań właściwości korozyjnych warstw Ni-P i kompozytowych Ni-P/Si3N4 wytwarzanych metodą redukcji chemicznej na podłożu aluminiowym. Badania korozyjne realizowano metodą potencjodynamiczną i spektroskopii impedancyjnej w środowisku 0,5M roztworu NaCl. Metodą potencjodynamiczną wyznaczono krzywe polaryzacji anodowej, gęstość prądu korozyjnego oraz potencjały korozyjne. Metoda spektroskopii impedancyjnej posłużyła do wyznaczenia częstotliwościowych charakterystyk amplitudowych w postaci wykresów Nyquista oraz fazowych w postaci wykresów Bodego badanych układów korozyjnych. Do interpretacji wyznaczonych widm impedancyjnych określono elektryczny obwód zastępczy oraz wyznaczono parametry jego elementów. Za pomocą komputerowej analizy obrazu wyznaczono zawartość fazy ceramicznej w materiale kompozytowym. Analizę topografii i morfologii powierzchni warstw oraz oceny zniszczeń korozyjnych dokonano metodą elektronowej mikroskopii skaningowej.
Słowa kluczowe: warstwy kompozytowe, odporność korozyjna, spektroskopia impedancyjna, polaryzacja
Azotowanie antykorozyjne – przemysłowe zastosowanie
WACH P
MICHALSKI J.
TACIKOWSKI J.
Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa

SUWALSKI P.
FA Krosno Sp. z o.o.
W pracy omówiono przykład antykorozyjnego azotowania gazowego tłoczysk sprężyn gazowych. Prawidłowy dobór parametrów azotowania umożliwia wytworzenie warstwy azotowanej o wysokiej odporności korozyjnej. O odporności korozyjnej tłoczysk decyduje przypowierzchniowa warstwa azotków żelaza, która powinna mieć właściwą budowę (skład fazowy: 60-70% ? (Fe2-3N) i 40-30% ?’(Fe4N)) i odpowiednie proporcje w tej warstwie stref zwartej (min. 70% grubości) i porowatej (max. 30% grubości). Podano wyniki badań metalografi cznych i odporności korozyjnej (czasu ekspozycji w komorze solnej) azotowanych części.
Słowa kluczowe: gazowe azotowanie antykorozyjne, warstwy azotowane, odporność korozyjna, tłoczyska sprężyn gazowych
Wpływ warstwy azotowanej na stali ferrytycznoaustenitycznej na absorpcję i desorpcję wodoru
ZAKROCZYMSKI T.
Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa
MAMIŃSKA K.
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Warszawska, Warszawa
Stosując elektrochemiczną detekcję wodoru zbadano jego szybkość przenikania przez jednostronnie azotowane membrany ze stali ferrytyczno-austenitycznej, ładowane wodorem wydzielanym elektrolitycznie z wodnego roztworu NaOH. Po zakończeniu ładowania zmierzono szybkość desorpcji wodoru z obydwu stron membrany. W ten sposób określono nie tylko ilość wodoru pochłoniętego przez membranę, ale także rolę warstwy azotowanej w absorpcji i desorpcji wodoru. Stwierdzono, że azotowana warstwa utrudnia zarówno wnikanie wodoru do, jak i desorpcję wodoru z membrany. Zatem z punktu widzenia zapobiegania korozji wodorowej stali ferrytyczno-austenitycznej, zastosowane azotowanie może mieć wpływ korzystny jak i niekorzystny.
Słowa kluczowe: stal ferrytyczno-austenityczna, azotowanie powierzchniowe, wodór, przenikanie wodoru, desorpcja wodoru
Wpływ obecności wybranych związków utleniających Al na właściwości ochronne amorficznych powłok fosforanowych na stopie Al 2024-T3
ZYCH A.
KWIATKOWSKI L.
Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa
Celem pracy było określenie wpływu wybranych związków utleniających Al na właściwości ochronne amorficznych powłok fosforanowych na powierzchni stopu 2024-T3. Proces fosforanowania amorficznego przeprowadzono w roztworze fosforanów z dodatkami anionów molibdenianowych, nadmanganianowych oraz jako niezależny wariant roztwór z dodatkiem kwasu cytrynowego. Odporność korozyjną wytworzonych powłok oceniono na podstawie wyników pomiarów impedancyjnych oraz polaryzacyjnych, które wykonano w mieszaninie siarczanu sodu z chlorkiem sodu bez oraz z wodnym ekstraktem antykorozyjnego pigmentu fosforanu cynku. Najlepszą odporność na korozję wżerową wykazała powłoka wytworzona w roztworze z dodatkiem soli manganu(VII), natomiast najlepszą odpornością na korozję ogólną powłoka uzyskana w roztworze z dodatkiem kwasu cytrynowego. Zintensyfi kowanie efektu inhibitowania zaobserwowano w roztworze zawierającym ekstrakt z pigmentu, zwłaszcza dla powłoki otrzymanej w roztworze z dodatkiem soli manganu(VII).
Słowa kluczowe: powłoka fosforanowa amorfi czna, stop aluminium, odporność korozyjna