Dostęp on-line do numerów 2004−2020

Dostęp on-line do pojedynczych artykułów

Redakcja

ul. Chopina 6, pok. 202

44-100 Gliwice
tel./fax: 32 231 02 24

Wydawnictwo

SIGMA-NOT Sp. z o.o.

ul. Ratuszowa 11
03-450 Warszawa
Sąd Rej. dla m.st. Warszawy

XIII Wydział Gospodarczy

KRS: 0000069968

NIP: 524 030 35 01

Kapitał zakł.: 752 361,80 zł

www.sigma-not.pl

Nasi partnerzy:

     sitpchem-logo

 

   PSK 2

 

 efc logo

 

 

 

"Ochrona przed Korozją" nr 04-05/2009

Migrujące inhibitory korozji stali w betonie – prawdy i mity »
Powłoki odbijające promieniowanie słoneczne »
Wpływ pasywacji anodowej na odporność korozyjną stopu TI6Al7Nb w płynie fizjologicznym Ringera »
Korozja i pasywacja warstw azotowych na żelazie »
Nowe przyjazne środowisku naturalnemu inhibitory korozji i osadzania się osadów w przemysłowych obiegach wody chłodzącej »
Elektrochemiczne charakterystyki odporności na korozję wżerową azotowanej jarzeniowo stali austenitycznej »
Stara metoda w nowej odsłonie – zastosowanie korozymetrii w technologii ochrony katodowej »
Powłoki ceramiczne SiO2-Al2O3 otrzymywane metodą zol-żel na powierzchni tytanu eksponowane w roztworze sztucznej krwi »
Odporność korozyjna warstw wytworzonych na stali 316L w procesach niskotemperaturowego azotowania jarzeniowego »
Odporność korozyjna filmów winylo-trójetoksy silanu na żelazie w powietrzu i w roztworze fosforanu »
Badania efektywności działania antykorozyjnego pigmentu aktywnego w powłokach lakierowych »
Wpływ rodzaju warstwy azotowanej na żelazie na absorpcję wodoru »
Skuteczność związków proponowanych jako penetrujące inhibitory korozji zbrojenia w żelbecie »
Poprawa odporności i elektromagnesów typu Nd-Fe-B na korozję lokalną poprzez chemiczną modyfikację proszku magnetycznego »
Ocena stanu stomatologicznych materiałów po długotrwałej implantacji w organizmie ludzkim »
Transport wodoru przez warstwy azotowane na żelazie »
Bezchromowe powłoki konwersyjne na cynkowych podłożach stopowych – badania rozpoznawcze »
Odporność korozyjna warstw azotowanych wytworzonych w procesach niskotemperaturowych obróbek jarzeniowych na spiekach stali AISI 316L »
Wysokotemperaturowa odporność korozyjna stali P91 w złożonych atmosferach z parą wodną »
Ocena przydatności kwasu 4-aminobenzoesowego (4-ABA) do wytwarzania powłok ochronnych na stali nierdzewnej »
Odporność korozyjna stali Ni27Ti2AlMoNb poddanej przemianie termicznej i odkształceniowej austenitu oraz azotowaniu jarzeniowemu »
Badania impedancyjne wybranych związków organicznych w roztworze modelującym ciecz porową zdegradowanego betonu »
Elektrochemiczna charakterystyka eutektycznego stopu La3Ni w środowisku 0,1M KOH »
Antykorozyjne zabezpieczenie zbrojenia betonem zawierającym popiół z kotłów fluidalnych »
Powłoki antykorozyjne alternatywne dla powłok kadmowych »
Wpływ szybkości chłodzenia na odporność korozyjną powłok Zn5Al3Cu »
 
Migrujące inhibitory korozji stali w betonie – prawdy i mity
KRÓLIKOWSKI A.
KUZIAK J.
Wydział Chemiczny, Politechnika Warszawska, Warszawa
Przedstawiono problemy związane ze stosowaniem penetrujących inhibitorów korozji stali w betonie. Przegląd oparto na doniesieniach literaturowych i wynikach prac własnych autorów. Omówiono doniesienia na temat szybkości penetracji inhibitorów w betonie i związanego z tym czasu niezbędnego do osiągnięcia stężenia inhibitora przy powierzchni stali, potrzebnego do zahamowania korozji. Zestawiono też dane o skuteczności tych inhibitorów w skażonym chlorkami i skarbonatyzowanym betonie. Wskazano możliwe przyczyny znacznych rozbieżności w publikowanych doniesieniach na temat działania penetrujących inhibitorów korozji.
Słowa kluczowe: korozja, stal, beton, inhibitory korozji, skuteczność
Powłoki odbijające promieniowanie słoneczne
ZUBIELEWICZ M.
KAMIŃSKA-TARNAWSKA E.
Instytut Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników w Toruniu
Oddział Zamiejscowy Farb i Tworzyw w Gliwicach
Nadmierne nagrzewanie się pomalowanych powierzchni na skutek promieniowania słonecznego i spowodowany tym wzrost temperatury wnętrz jest niepożądany, a nawet niebezpieczny, w przypadku pokryć dachowych, elewacji i innych elementów konstrukcyjnych, jak też zbiorników paliwowych, obudów chłodni i magazynów. Jednym ze sposobów obniżenia temperatury nagrzewania się powierzchni jest nakładanie odpowiednich powłok, które charakteryzują się wysokim współczynnikiem odbicia promieniowania słonecznego. Na podstawie charakterystyk widmowych wytypowanych pigmentów o różnej gamie kolorystycznej opracowano farby o wysokim współczynniku odbijalności promieniowania. Stwierdzono, że powłoki odznaczają się bardzo dobrą odpornością w warunkach atmosferycznych i nie zmieniają właściwości optycznych pod wpływem promieniowania UV.
Słowa kluczowe: kompozycje pigmentowe, właściwości absorpcyjno-rozpraszające, powłoki organiczne odbijające promieniowanie słoneczne
Wpływ pasywacji anodowej na odporność korozyjną stopu TI6Al7Nb w płynie fizjologicznym Ringera
SIMKA W.
Katedra Chemii i Technologii Nieorganicznej,
Wydział Chemiczny, Politechnika Śląska, Gliwice
IWANIAK A.
MICHALSKA J.
Katedra Nauki o Materiałach,
Wydział Inżynierii Materiałowej i Metalurgii,
Politechnika Śląska, Katowice
Przedstawiono badania odporności na korozję stopu Ti6Al7Nb w symulowanym roztworze fizjologicznym Ringera. Na podstawie badań elektrochemicznych określono wpływ procesu pasywacji anodowej na potencjał korozyjny, opór polaryzacyjny oraz gęstość prądu korozyjnego.
Słowa kluczowe: odporność na korozję, Ti6Al7Nb, pasywacja anodowa
Korozja i pasywacja warstw azotowych na żelazie
FLIS-KABULSKA I.
FLIS J.
Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa
MICHALSKI J.
Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa
ZAKROCZYMSKI T.
Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa
Badano korozyjne zachowanie warstw wierzchnich żelaza z azotkami E, Y’ i E + Y’ otrzymanymi na drodze azotowania gazowego w 570oC. Pomiary przeprowadzono w obojętnych i zakwaszonych roztworach siarczanów oraz w buforze boranowym o pH = 8,4 bez i z dodatkiem chlorków lub amoniaku. Odporność korozyjna warstw azotkowych w roztworach siarczanów była większa niż odporność żelaza, natomiast w roztworze boranowym ich odporność była mniejsza. Pomimo zwiększonej korozji ogólnej, w boranach z dodatkiem chlorków warstwy azotkowe wykazywały bardzo wysoką odporność na korozję wżerową. Analiza powierzchni za pomocą XPS wykazała, że produkty korozji na azotowanym żelazie zawierały znacznie większe ilości tlenków żelaza, zwłaszcza magnetytu, niż na żelazie nieazotowanym. Zaproponowano wyjaśnienie, że anodowe zachowanie azotowanego żelaza w słabo- zasadowym roztworze jest określone głównie przez wpływ powstającego amoniaku. Intensywne anodowe roztwarzanie można wyjaśnić tworzeniem rozpuszczalnych kompleksów z amoniakiem, a duże ilości magnetytu można tłumaczyć zachodzeniem wspomaganej przez amoniak konwersji FeOOH + Fe(II) do Fe3O4. Zwiększona odporność na korozję wżerową azotowanego żelaza może być spowodowana powstawaniem większej ilości tlenków żelaza i wiązaniem chlorków w kompleks Fe-NH3-Cl.
Słowa kluczowe: azotki żelaza, korozja ogólna, korozja wżerowa, pasywacja, warstwy powierzchniowe
Nowe przyjazne środowisku naturalnemu inhibitory korozji i osadzania się osadów w przemysłowych obiegach wody chłodzącej
MAZIEŃCZUK A.
SKARŻYŃSKI W.
FALEWICZ P.
Zakład Inżynierii Powierzchni, Katalizy i Korozji,
Politechnika Wrocławska, Wrocław
Przedstawiono wyniki badań metodami: testu elektrochemicznego, potencjodynamiczne skuteczności ochrony przed korozją stali St3 w wodzie modelowej IVB za pomocą wybranych związków z grupy pochodnych kwasów alkilo-, arylo-, amino-fosfonowych lub mieszanin ich z jonami Zn2+ i/lub bezwodnika ftalowego. Następnie dla najskuteczniejszych mieszanin inhibitorowych, metodą grawimetryczną po różnych czasach ekspozycji próbek (24–240 h) określono skuteczność ochrony przed korozją i odkładaniem się osadów. Wśród wyselekcjonowanych mieszanek inhibitorowych, mieszanki nr IV i VII zawierające odpowiednio: 50 mg/dm3 kwas butylenodiamino- N,N’ – bis [3,4-dihydroksyfenylo)metylofosfonowy i 4 mg/dm3 Zn2+ i 2 mg/ dm3 bezwodnika ftalowego oraz 50 mg/dm3 kwas 1,4-fenylobis(aminometylobisfosfonowy) spełniają wymagania standardów światowych ochrony inhibitorowej przemysłowych układów wody chłodzącej, po upływie 240 h ekspozycji próbek. Mieszaniny inhibitorowe nr IV i VII obniżają średnią szybkość korozji stali St3 w wodzie modelowej IVB do wartości 0,03 mm/rok i 0,01 mm/rok oraz średnią szybkość odkładania się osadów do wartości 0,79 g/(m2·doba) i 1,43 g/(m2·doba).
Słowa kluczowe: woda chłodząca, inhibitor, stal węglowa, związki fosfonowe
Elektrochemiczne charakterystyki odporności na korozję wżerową azotowanej jarzeniowo stali austenitycznej
JAGIELSKA-WIADEREK K.
BALA H.
Katedra Chemii, Wydział Inżynierii Procesowej,
Materiałowej i Fizyki Stosowanej,
Politechnika Częstochowska, Częstochowa
RUDNICKI J.
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Warszawska, Warszawa
W pracy przedstawiono elektrochemiczne charakterystyki polaryzacyjne stali X6CrNiTi18-10 poddanej wysokotemperaturowemu (520oC) azotowaniu jarzeniowemu. Badania potencjokinetyczne wykonano w zakwaszonym (pH = 4) 0,5 M roztworze siarczanowym zawierającym jony Cl- o stężeniu 0,5M. Wykorzystując tzw. metodę postępującego ścieniania analizowano kolejne warstwy stali posuwając się od zewnętrznej powierzchni w głąb materiału. Zastosowanie tego typu metody pozwoliło wykreślić głębokościowe profile wartości potencjałów nukleacji wżerów i repasywacji.
Słowa kluczowe: azotowanie jarzeniowe, stal austenityczna, korozja wżerowa, profil głębokościowy
Stara metoda w nowej odsłonie – zastosowanie korozymetrii w technologii ochrony katodowej
SOKÓLSKI W.
JANKOWSKI J.
SPZP CORRPOL Gdańsk
Rozpoczęty po 2000 roku proces normalizacji europejskiej w zakresie technologii ochrony katodowej zaowocował wprowadzeniem do norm nie tylko konglomeratu wymagań zawartych w dotychczasowych normach krajów członkowskich, ale także i nowych koncepcji. Do najważniejszych zaliczyć należy wskazanie szybkości korozji jako zasadniczego kryterium ochrony katodowej. Pomimo ugruntowanej tradycji stosowania kryteriów potencjałowych, pomiar szybkości korozji w warunkach rzeczywistych może stać się użytecznym narzędziem do oceny skuteczności działania zabezpieczenia przeciwkorozyjnego. W pracy przedstawiono praktyczne wykorzystanie znanej metody pomiarowej - korozymetrii rezystancyjnej do oceny pracy systemów ochrony katodowej dużych konstrukcji metalowych. Opracowanie ma charakter przeglądowy.
Słowa kluczowe: ochrona katodowa, kryteria ochrony, korozymetria rezystancyjna
Powłoki ceramiczne SiO2-Al2O3 otrzymywane metodą zol-żel na powierzchni tytanu eksponowane w roztworze sztucznej krwi
CHĘCMANOWSKI J.
SZCZYGIEŁ B.
Zakład Inżynierii Powierzchni, Katalizy i Korozji,
Politechnika Wrocławska, Wrocław
GŁUSZEK J.
Wyższa Szkoła Inżynierii Dentystycznej, Ustroń
Metodą zol-żel otrzymano trójwarstwowe powłoki ochronne SiO2-Al2O3 na tytanie, spiekane w temperaturze 200oC. Powłoki ceramiczne osadzano metodą zanurzeniową z zolu, w którym prekursorem był tetraetoksysilan (TEOS) oraz tri-sec-butanolan glinu (TBA). Próbki eksponowano w roztworze sztucznej krwi odpowiednio: 10 minut, 7 oraz 14 dni. Na podstawie badań potencjodynamicznych wyznaczano: potencjał korozyjny (E’); gęstość prądu przy potencjale -750 mVNEK (iE=-750mV, obszar katodowy); potencjał przejścia katodowo-anodowego (EK–A); opór polaryzacyjny (Rp); gęstość prądu korozyjnego (io) oraz przepuszczalność powłok (P). Stwierdzono, że otrzymane powłoki SiO2-Al2O3 spełniają funkcję ochronną podłoża tytanu, a także stanowią warstwę aktywnej bioceramiki, na której osadza się hydroksyapatyt (potwierdzony zdjęciami SEM).
Słowa kluczowe: zol-żel, SiO2-Al2O3, roztwór sztucznej krwi, tytan, hydroksyapatyt, biomateriał
Odporność korozyjna warstw wytworzonych na stali 316L w procesach niskotemperaturowego azotowania jarzeniowego
SKOŁEK-STEFANISZYN E.
BROJANOWSKA A.
Wydział Inżynierii Materiałowej, Politechnika Warszawska, Warszawa
TROJANOWSKI J.
Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa
SOBIECKI J.R.
WIERZCHOŃ T.
Wydział Inżynierii Materiałowej, Politechnika Warszawska, Warszawa
Stal austenityczną 316L poddano procesom niskotemperaturowego azotowania jarzeniowego, w wyniku którego wytworzono warstwy zbudowane z austenitu azotowego, tzw. fazy S. Wykazano wpływ ciśnienia procesu azotowania jarzeniowego na strukturę, skład chemiczny i fazowy oraz grubość wytworzonej warstwy austenitu azotowego. Warstwy wytworzone przy wyższym ciśnieniu w komorze roboczej rzędu 4 mbar charakteryzują się mniejszą grubością, większą chropowatością powierzchni oraz mniejszą zawartością azotu w warstwie. Zapewniają jednak zwiększenie twardości stali austenitycznej przy zachowanej wysokiej odporności na korozję wżerową w 0,5 M roztworze wodnym NaCl. Obniżenie ciśnienia azotowania jarzeniowego do 2 mbar w znaczącym stopniu poprawia zarówno twardość jak i odporność korozyjną stali w roztworze zawierającym jony chlorkowe.
Słowa kluczowe: stal 316L, azotowanie jarzeniowe, faza S, odporność korozyjna
Odporność korozyjna filmów winylo-trójetoksy silanu na żelazie w powietrzu i w roztworze fosforanu
KANOZA M.
FLIS J.
Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa
Związki organo-silanowe są stosowane dla poprawienia adhezji powłok organicznych na metalach. W niniejszej pracy badano cienkie filmy winylotrójetoksy silanu (WTES) na żelazie (układ Fe/WTES) w celu określenia ich zdolności ochronnych i zachodzenia przemian chemicznych na powietrzu i w roztworze fosforanu. Po eksponowaniu w powietrzu w czasie do 12 dni, mierzono impedancję w 0,01 M Na2HPO4 i wykonywano analizę powierzchniową metodą XPS i FTIR. Eksponowanie w powietrzu spowodowało wzrost oporu przeniesienia ładunku, co wskazuje na polepszenie własności ochronnych układu. Na podstawie analizy powierzchniowej można uważać, że było ono spowodowane narastaniem tlenków żelaza na granicy faz Fe/WTES, powstawaniem SiO2 i związków pokrewnych, tworzeniem polisiloksanów i polimeryzacją grup winylowych. Zanurzenie do roztworu przyśpieszyło proces utleniania silanu. Wyrażono przypuszczenie, że niezależnie od zwiększania adhezji, silany odgrywają ważną rolę w ochronie przed korozją także poprzez swoje własności barierowe i inhibicyjne.
Słowa kluczowe: powłoki silanowe, żelazo, powietrze, roztwór fosforanu, impedancja, analiza powierzchni, przemiany chemiczne
Badania efektywności działania antykorozyjnego pigmentu aktywnego w powłokach lakierowych
GŁUSZKO M.
SZYMAŃSKI W.
Instytut Elektrotechniki Oddział Technologii
i Materiałoznawstwa Elektrotechnicznego,
Pracownia Badań Korozyjnych, Wrocław
Wykonano badania efektywności działania pigmentu aktywnego, przeznaczonego dla farb gruntowych nakładanych na powierzchnię stali. Antykorozyjne, amorficzne pigmenty otrzymano metodą wysokotemperaturowej syntezy z mieszanin odpowiednio dobranych reagentów chemicznych. Metodą przyspieszonych badań korozyjnych wyznaczono optymalny skład pigmentu i jego właściwą zawartość w powłoce lakierowej. Efektywność antykorozyjnego działania uzyskanego pigmentu potwierdzono badaniami potencjodynamicznymi i metodą spektroskopii impedancyjnej
Słowa kluczowe: pigmenty aktywne, powłoki lakierowe, przyspieszone badania korozyjne, badania potencjodynamiczne, spektroskopia impedancyjna
Wpływ rodzaju warstwy azotowanej na żelazie na absorpcję wodoru
WOLAREK Z.
GAJEK A.
ZAKROCZYMSKI T.
Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa
Stosując elektrochemiczną technikę detekcji wodoru, zbadano przenikanie i absorpcję wodoru przez membrany żelazne z warstwami azotków Y’, (E + Y’) i E, wytworzonymi w procesie kontrolowanego azotowania gazowego. Membrany ładowano od strony azotowanej wodorem wydzielanym katodowo stałym prądem z roztworu 0,1 M NaOH, w temperaturze 30oC. Po przerwaniu ładowania, zmierzono szybkość desorpcji wodoru z obydwu stron membrany. Analiza szybkości desorpcji wodoru pozwoliła rozróżnić wodór dyfuzyjny (mobilny) od wodoru pułapkowanego odwracalnie oraz określić ich ilości i rozmieszczenie w membranie. Wodór pułapkowany stanowił główną część pochłoniętego wodoru. Pułapkowanie wodoru było zwiększone przez wydzielenia azotku Y’ oraz warstwy azotków Y’, (E+Y’) i E. Pomimo wysokiej skłonności warstw azotowanych do pułapkowania wodoru, warstwy te, dzięki małej ruchliwości i rozpuszczalności wodoru dyfuzyjnego, hamują absorpcję wodoru przez metal podłoża.
Słowa kluczowe: żelazo, warstwy azotowane, przenikanie wodoru, absorpcja wodoru, desorpcja wodoru
Skuteczność związków proponowanych jako penetrujące inhibitory korozji zbrojenia w żelbecie
KUZIAK J.
Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych,
Politechnika Warszawska, Warszawa
KRÓLIKOWSKI A.
Katedra Chemii Nieorganicznej i Technologii Ciała Stałego,
Politechnika Warszawska, Warszawa
Wykonano badania działania dwóch penetrujących inhibitorów korozji stali w betonie: azotanu(III) wapnia (CA) oraz benzoesanu etanoloamoniowego (BEA). Doświadczenia prowadzono w roztworze symulującym beton zanieczyszczony chlorkami (RS = nas. Ca(OH)2 + 1% NaCl). Po zainicjowaniu korozji stali stopniowo zwiększano stężenie inhibitora w roztworze RS i wykonywano pomiary impedancyjne oraz potencjału korozyjnego stali. Badania wykazały wysoką skuteczność inhibicji zainicjowanej korozji stali dla CA oraz brak znacznego wpływu BEA na szybkość korozji. Skuteczność CA jest większa przy niższych wartościach stosunku [Cl-]/[inhibitor] oraz przy mniejszym stopniu rozwoju korozji stali w chwili zastosowania inhibitora.
Słowa kluczowe: beton, stal, korozja, inhibitor, azotan(III)
Poprawa odporności i elektromagnesów typu Nd-Fe-B na korozję lokalną poprzez chemiczną modyfikację proszku magnetycznego
KLIMECKA-TATAR D.
BALA H.
JAGIELSKA-WIADEREK K.
Katedra Chemii,
Politechnika Częstochowska, Częstochowa
Przeprowadzono badania nad wpływem chemicznej modyfikacji nanokrystalicznego proszku magnetycznego Nd-Fe-B na odporność gotowych dielektromagnesów. W celu określenia odporności korozyjnej kompozytu porównano krzywe potencjokinetyczne, uzyskane dla materiału wykonanego z proszku nie poddanego trawieniu i z proszku wstępnie trawionego w wybranych mediach modyfikujących. Badania potencjokinetyczne wykonane w roztworach fosforanowych (pH = 3) wykazały, że wstępna obróbka chemiczna powierzchni proszku ma korzystny wpływ na odporność korozyjną materiału finalnego w zakresie pasywnym. Ponadto obróbka modyfikująca proszku zmniejsza podatność magnesów na korozję wżerową w obecności 0,03–0,05 M jonów chlorkowych.
Słowa kluczowe: magnesy neodymowe, proszki nanokrystaliczne, modyfikacja powierzchni proszku, korozja lokalna
Ocena stanu stomatologicznych materiałów po długotrwałej implantacji w organizmie ludzkim
HAJDUGA M.
Akademia Techniczno-Humanistyczna, Bielsko-Biała
KALUKIN B.
KALUKIN A.
Firma Biomedyczna, Sędziszów Małopolski
Od przeszło 3000 lat główną grupą materiałów, przeznaczonych do implantacji w organizmie ludzkim są metale i ich stopy. W ostatnim stuleciu najczęściej używana była i jest do dzisiaj implantacyjna stal austenityczna. W ostatnich 30 latach częściowo wyparły ją stopy niklu, kobaltu czy tytanu, lecz do dnia dzisiejszego jest ona szeroko stosowana jako biomateriał metaliczny. Oprócz niewątpliwych zalet, z których głównymi są bardzo dobre właściwości mechaniczne, stal implantacyjna może być generatorem wolnych atomów i jonów, będących czynnikami zagrożenia dla organizmu. Jedną z funkcji, mających wpływ na biozgodność materiału jest czas przebywania konstrukcji w agresywnym środowisku płynów ustrojowych. Autorzy podjęli próbę określenia zakresu zmian w materiałach metalicznych, po długotrwałej implantacji w jamie ustnej. Celem pracy jest określenie wpływu czasu użytkowania na zmianę właściwości materiałowych stopów stomatologicznych. W jej zakresie mieszczą się mikroskopowe badania metalograficzne, mikroanaliza rentgenowska oraz badania mikrotwardości. Wstępna analiza wyników potwierdza tak szerokie rozpowszechnienie implantacyjnej stali austenitycznej.
Słowa kluczowe: implantacja długoczasowa, mikroanaliza rentgenowska, mikroskopowe badania metalograficzne, mikrotwardość
Transport wodoru przez warstwy azotowane na żelazie
GAJEK A.
Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa
MICHALSKI J.
Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa
ZAKROCZYMSKI T.
Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa
Stosując elektrochemiczną technikę detekcji wodoru, zbadano przenikanie wodoru przez membrany żelazne z warstwami azotków Y’, (E + Y’) i E, wytworzonymi w procesie kontrolowanego azotowania gazowego. Azotowaną
stronę membran ładowano wodorem wydzielanym katodowo stałym prądem z roztworu 0,1 M NaOH, w temperaturze 30oC. Przenikanie wodoru przez membrany azotowane było o 2–3 rzędy wielkości mniejsze od przenikania wodoru przez membranę nieazotowaną. Na podstawie przebiegu przenikania w stanie nieustalonym określono efektywne współczynniki dyfuzji wodoru w azotowanych membranach, a następnie współczynniki dyfuzji wodoru charakteryzujące transport w warstwach azotków Y’, (E + Y’) i E. Transport wodoru był najbardziej utrudniony w zewnętrznej warstwie azotku E– współczynnik dyfuzji wodoru w tej warstwie był ponad 4 rzędy wielkości mniejszy od współczynnika dyfuzji wodoru w nieazotowanym żelazie.
Słowa kluczowe: żelazo, warstwy azotkowe, przenikanie wodoru, dyfuzja wodoru
Bezchromowe powłoki konwersyjne na cynkowych podłożach stopowych – badania rozpoznawcze
WINIARSKI J.
SZCZYGIEŁ B.
Zakład Inżynierii Powierzchni, Katalizy i Korozji,
Politechnika Wrocławska, Wrocław
Otrzymano warstwy konwersyjne z roztworów soli molibdenu Na2MoO4 z dodatkiem cytrynianu sodu jako czynnika kompleksującego. Jako podłoża użyto stali węglowej St3s z elektrolitycznie osadzoną powłoką cynkowo–niklową. Badano wpływ pH oraz temperatury kąpieli na przebieg procesu i właściwości osadzonych powłok. Jako punkt odniesienia dla właściwości powstałych warstw użyto próbek chromianowanych. Badania polaryzacyjne wykazały, że wzrost temperatury kąpieli powoduje zmniejszenie odporności korozyjnej powłok w środowisku 0,5 M NaCl (wzrost prądów korozyjnych, spadek oporu polaryzacyjnego). Najlepsze warstwy zawierające molibden uzyskano w temperaturze 25 i 40°C. Powłoki są jednorodne i pozbawione spękań.
Słowa kluczowe: chromianowanie, powłoka konwersyjna, odporność na korozję, molibdenian, cytrynian
Odporność korozyjna warstw azotowanych wytworzonych w procesach niskotemperaturowych obróbek jarzeniowych na spiekach stali AISI 316L
KAMIŃSKI J.
BROJANOWSKA A.
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Warszawska, Warszawa
KAZIOR J.
Instytut Inżynierii Materiałowej,
Wydział Mechaniczny, Politechnika Krakowska, Kraków
WIERZCHOŃ T.
Zakład Inżynierii Powierzchni,
Wydział Inżynierii Materiałowej, Politechnika Warszawska,
Warszawa
W artykule przedstawiono wyniki badań warstw azotowanych wytworzonych na spiekach stali AISI 316L metodą niskotemperaturowego (450şC) azotowania jarzeniowego. Wytworzono trzy rodzaje warstw azotowanych, stosując trzy różne atmosfery obróbki. Badano wpływ atmosfery azotowania na grubość, morfologię powierzchni oraz skład chemiczny i fazowy wytworzonych warstw. Do analizy odporności korozyjnej wytworzonych warstw azotowanych zastosowano metodę spektroskopii impedancyjnej (EIS) oraz metodę potencjodynamiczną. Do rozwiązania problemu znaczących różnic pomiędzy powierzchnią geometryczną a rzeczywistą badanych spieków zastosowano parametr AAF (ang. AAF – active area factor) wyliczany przy pomocy metody EIS, pozwalający oszacować różnice pomiędzy powierzchnią geometryczną a rzeczywistą. W oparciu o badania EIS, znaczącą poprawę właściwości korozyjnych (w porównaniu do spieku w stanie wyjściowym) wykazuje tylko warstwa azotowana, wytworzona w atmosferze procesu o składzie 1N2:2H2. Wynik ten nie został jednakże potwierdzony w badaniach potencjodynamicznych.
Słowa kluczowe: spiek stali 316L, azotowanie jarzeniowe, spektroskopia impedancyjna (EIS)
Wysokotemperaturowa odporność korozyjna stali P91 w złożonych atmosferach z parą wodną
PRZELIORZ R.
HERNAS A.
FORMANEK B.
Politechnika Śląska, Katowice
Badano początkowe stadia utleniania stali P91 w różnych atmosferach: powietrze/H2O, N2/O2/H2O, He/H2O. Stężenie pary wodnej w gazie wynosiło 1 lub 5%. Pomiary kinetyki utleniania prowadzono metodą termograwimetryczną, przy użyciu termowagi. Temperatura utleniania wynosiła 700oC. Morfologię oraz skład chemiczny i fazowy zgorzelin analizowano metodami: SEM, EDS, XRD. Stwierdzono, że w zależności od rodzaju gazu i stężenia pary wodnej przebieg utleniania może być liniowy lub kubiczny. W gazie suchym utworzona zgorzelina jest bardzo cienka. Dodatek pary wodnej powoduje wyraźny wzrost szybkości utleniania. Zgorzelina traci właściwości ochronne. Przy ciśnieniu parcjalnym H2O O2 p = p przyrost masy próbki w gazie nawilżonym jest około 2 razy większy niż w gazie suchym.
Słowa kluczowe: utlenianie stali P91, para wodna, elektrownie węglowe
Ocena przydatności kwasu 4-aminobenzoesowego (4-ABA) do wytwarzania powłok ochronnych na stali nierdzewnej
PIETRUSIAK A.
ADAMCZYK L.
BALA H.
Katedra Chemii, WIPMiFS,
Politechnika Częstochowska, Częstochowa
W pracy porównano właściwości ochronne powłok z kwasu 4-aminobenzoesowego domieszkowanego K2SO4 w zakwaszanych środowiskach siarczanowych niezawierających i zawierających 0,5 moldm-3 jonów Cl-. Warstwy uzyskiwano metodą woltamperometrii cyklicznej, a zabezpieczanym podłożem elektrodowym była stal nierdzewna 2H13. Wykazano, że badane powłoki skutecznie chronią stal przed korozją w obydwu środowiskach.
Słowa kluczowe: kwas 4-aminobenzoesowy, powłoka antykorozyjna, ochrona przed korozją, stal nierdzewna
Odporność korozyjna stali Ni27Ti2AlMoNb poddanej przemianie termicznej i odkształceniowej austenitu oraz azotowaniu jarzeniowemu
BOROWSKI T.
BROJANOWSKA A.
KAMIŃSKI J.
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Warszawska, Warszawa

JELEŃKOWSKI J.
Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa
WIERZCHOŃ T.
Wydział Inżynierii Materiałowej,
Politechnika Warszawska, Warszawa
Stal wysokostopową Ni27Ti2AlMoNb o strukturze niestabilnego mechanicznie austenitu typu TRIP poddano nagniataniu ślizgowemu, co umożliwiło wytworzenie warstwy martenzytu odkształceniowego oraz przemianie atermicznej w ciekłym azocie w celu wytworzenia struktury martenzytycznoaustenitycznej o cechach struktury duplex. Stal o strukturze austenitycznej, duplexowej i z wytworzoną warstwą martenzytu poddano azotowaniu jarzeniowemu w temperaturze 450şC, co pozwoliło uzyskać warstwy o zróżnicowanej grubości i odporności korozyjnej. W badaniach struktury zastosowano elektronowy mikroskop skaningowy z detektorem elektronów wstecznie rozproszonych (BSE). W celu określenia odporności korozyjnej przeprowadzono badania potencjodynamiczne i impedancyjne. Wykazały one istotny wpływ zastosowanych technologii na odporność korozyjną.
Słowa kluczowe: azotowanie jarzeniowe, wysokoniklowa stal bezchromowa, efekt TRIP, martenzyt odkształceniowy, martenzyt atermiczny, austenit azotowy, odporność korozyjna
Badania impedancyjne wybranych związków organicznych w roztworze modelującym ciecz porową zdegradowanego betonu
KLAKOČAR-CIEPACZ M.
SWORACKA L.
Zakład Inżynierii Powierzchni, Katalizy i Korozji,
Politechnika Wrocławska
W pracy przedstawiono wyniki badań impedancyjnych stali zbrojeniowej w roztworze modelującym ciecz porową betonu skarbonatyzowanego i skażonego jonami chlorkowymi poddanym działaniu wyselekcjonowanych związków organicznych, jako możliwych nowych nietoksycznych inhibitorów migrujących.
Słowa kluczowe: stal, żelbet, inhibitory korozji, spektroskopia impedancyjna
Elektrochemiczna charakterystyka eutektycznego stopu La3Ni w środowisku 0,1M KOH
KUKUŁA I.
BALA H.
Katedra Chemii, Politechnika Częstochowska,
Częstochowa

MARCINIAK B.
PAVLYUK V.
Instytut Chemii i Ochrony Środowiska,
Akademia im. Jana Długosza, Częstochowa
Dokonano charakterystyki elektrochemicznej eutektycznego stopu La3Ni w odpowietrzonym, silnie alkalicznym roztworze wodnym (pH = 13). Wykonano potencjokinetyczne krzywe polaryzacji w szerokim zakresie potencjałów (–2,0 do +2,0 V wzgl. NEK), stosując jego skaning w kierunku anodowym i katodowym. W oparciu o dane termodynamiczne dokonano interpretacji krzywych polaryzacji pod kątem prawdopodobnych produktów cząstkowych procesów elektrodowych. Zwrócono uwagę na powstawanie warstw powierzchniowych (wodorkowych i tlenkowych) na powierzchni stopu w procesie polaryzacji i zaproponowano interpretację krzywych z uwzględnieniem zależnych od potencjału przemian fazowych w obrębie warstw powierzchniowych.
Słowa kluczowe: eutektyczny stop La3Ni, roztwór alkaliczny, pasywacja, wykres E – pH
Antykorozyjne zabezpieczenie zbrojenia betonem zawierającym popiół z kotłów fluidalnych
DOMAGAŁA K.
ZYBURA A.
Katedra Konstrukcji Budowlanych,
Politechnika Śląska, Gliwice
Przedstawiono wyniki badań skuteczności ochrony zbrojenia przed korozją betonem z dodatkiem popiołu ze spalania węgla brunatnego w kotłach fluidalnych elektrowni Turów. Badania wykonano metodą polaryzacyjną w zatężonych wyciągach wodnych z rozdrobnionego betonu. Wyniki porównano z rezultatami otrzymanymi analogicznie w roztworach z betonu bez dodatków oraz z kryteriami ujmującymi graniczne wartości parametrów procesu elektrochemicznego. Wykazano, że beton zawierający 15 i 30% popiołu w stosunku do masy cementu prawidłowo zabezpiecza wkładki zbrojeniowe przed korozją.
Słowa kluczowe: dodatek do betonu, popiół z kotłów fluidalnych, ochrona zbrojenia przed korozją, badania polaryzacyjne
Powłoki antykorozyjne alternatywne dla powłok kadmowych
NAWRAT G.
SIMKA W.
MACIEJ A.
NIEUŻYŁA Ł
ORŁOWSKA M.
Katedra Chemii i Technologii Nieorganicznej,
Wydział Chemiczny, Politechnika Śląska
W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących elektrochemicznego otrzymywania cynkowych powłok stopowych (Zn–Ni, Zn–Co, Zn–Sn), które mogłyby zastąpić antykorozyjne powłoki kadmowe. Morfologię i skład chemiczny powłok zbadano za pomocą mikroskopu skaningowego wyposażonego w system mikroanalizy rentgenowskiej EDX. Przeprowadzono także badania odporności korozyjnej w 5% roztworze NaCl metodą woltamperometrii liniowej. Stwierdzono, że najlepszym zamiennikiem powłok Cd mogą być powłoki Zn–Ni, które charakteryzują się podobną odpornością korozyjną. Powłoki Zn–Sn charakteryzują się bardzo porowatą strukturą, co wyklucza możliwość ich zastosowania jako powłok ochronnych dla stali.
Słowa kluczowe: powłoka stopowa, powłoki stopowe zawierające cynk, powłoki alternatywne dla kadmowych, kąpiel pirofosforanowa,
Wpływ szybkości chłodzenia na odporność korozyjną powłok Zn5Al3Cu
MICHALIK R.
WOŹNICA H.
Katedra Nauki o Materiałach,
Wydział Inżynierii Materiałowej i Metalurgii,
Politechnika Śląska, Katowice

KLIŚ J.
Centrostal Górnośląski, Katowice
W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu sposobu chłodzenia powłok cynkowych typu Zn-Al-Cu, wytworzonych w wysokotemperaturowym cynkowaniu, na ich odporność na korozję elektrochemiczną w 3% roztworze NaCl. Powłoki charakteryzowały się strukturą eutektyczną drobnoziarnistą dla powłok chłodzonych w wodzie oraz eutektyczną gruboziarnistą dla powłok chłodzonych na powietrzu. Przeprowadzono elektrochemiczne pomiary potencjodynamiczne i potencjostatyczne. Wyniki badań wskazują, że cieńsze powłoki wykazują wyższą odporność na korozję. Dla wyższych wartości przyłożonego potencjału stwierdzono natomiast zbliżoną odporność na korozję wszystkich powłok.
Słowa kluczowe: korozja elektrochemiczna, powłoki Zn-Al-Cu