Dostęp on-line do numerów 2004−2020

Redakcja

ul. Chopina 6, pok. 202

44-100 Gliwice
tel./fax: 32 231 02 24

Wydawnictwo

SIGMA-NOT Sp. z o.o.

ul. Ratuszowa 11
03-450 Warszawa
Sąd Rej. dla m.st. Warszawy

XIII Wydział Gospodarczy

KRS: 0000069968

NIP: 524 030 35 01

Kapitał zakł.: 752 361,80 zł

www.sigma-not.pl

Nasi partnerzy:

     sitpchem-logo

 

   PSK 2

 

 efc logo

 

 

 

„Ochrona przed Korozją” nr 03/2020

okładka i spis treści

 

 

ARTYKUŁY NAUKOWE

 

DOI: 10.15199/40.2020.3.1

Wodorochłonne i korozyjne właściwości nanokrystalicznych związków typu A2B7 na bazie La-Mg-Ni modyfikowanych przez napylanie niklem

DYMEK M.

Faculty of Chemistry, Department of Advanced Material Technologies, Wroclaw University of Science and Technology, 50-370 Wroclaw, Poland

NOWAK M.

JURCZYK M.

Institute of Materials Science and Engineering, Poznan University of Technology, 61-138 Poznan, Poland

BALA H.

Institute of  Chemistry, Jan Dlugosz University in Czestochowa, 42-200 Czestochowa, Poland

W artykule przedyskutowano właściwości wodorochłonne i korozyjne trzech rodzajów nanokrystalicznych stopów typu La1.5Mg0.5Ni7 – pod kątem ich aplikacji jako materiałów anodowych dla ogniw typu Ni/MH. Materiały wytwarzano metodą mechanicznej syntezy (metoda MA) i modyfikowano poprzez częściowe podstawianie niklu kobaltem bądź lantanu gadolinem a następnie poprzez magnetronowe napylanie uzyskanych proszków amorficznym niklem. Modyfikacje te wyraźnie zmieniają właściwości funkcjonalne badanych stopów wodorochłonnych. Pokazano, że dodatek 5,5 % at. kobaltu wyraźnie skraca aktywację stopu ale pogarsza jego odporność korozyjną w stężonym roztworze KOH. Z kolei częściowe podstawienie lantanu gadolinem (2,2 % at.) zapewnia materiałowi wysokie gęstości prądu wymiany układu H2O/H2. Obecność powłok Ni na cząstkach proszku jest generalnie korzystna z punktu widzenia właściwości sorpcyjnych materiałów, jednakże powłoki te nieco hamują transport wodoru podczas rozładowywania elektrod.

Słowa kluczowe: Intermetaliki La-Ni-Mg, właściwości wodorochłonne, mechaniczna synteza, powłoki Ni, spadek pojemności, szybkość korozji.

2020

Vol. 63, nr 3, s. 67-71

Bibliogr. 21

 

 

DOI: 10.15199/40.2020.3.2

Analiza przyczyn zarysowań i korozji płyt balkonowych oraz ścian żelbetowych w nadbudowanym wielokondygnacyjnym budynku

JAŚNIOK M.

JAŚNIOK T.

Katedra Konstrukcji Budowlanych, Wydział Budownictwa, Politechnika Śląska

W artykule przedstawiono analizę przyczyn uszkodzeń płyt i ścian żelbetowych dwóch najniższych, nieużytkowanych kondygnacji, wielorodzinnego budynku mieszkalnego, nadbudowanego niezgodnie z projektem o kilka pięter. Istniało podejrzenie, że znaczne zwiększenie obciążeń nadbudową jest przyczyną powstania rys na ścianach i stropach najniższych kondygnacji. Ponadto obawiano się, że penetrująca od 25-ciu lat przez rysy woda opadowa może być przyczyną korozji betonu i stali zbrojeniowej zmniejszającej nośność elementów konstrukcji. W ramach oceny stanu konstrukcji przeprowadzono badania wytrzymałościowe betonu, pomiary układu zbrojenia oraz badania właściwości ochronnych otulenia betonowego wobec stali zbrojeniowej. Wyniki badań uwzględnione w obliczeniach numerycznych modelu konstrukcji budynku pozwoliły jednoznacznie wskazać skurcz betonu jako przyczynę pęknięć płyt i ścian żelbetowych. Wykonanie nadbudowy nie było więc przyczyną uszkodzeń konstrukcji, a beton pomimo długotrwałego oddziaływania wód opadowych nie stracił swoich właściwości mechanicznych ani ochronnych wobec zbrojenia.

Słowa kluczowe: żelbet, korozja, rysy, skurcz, metoda elementów skończonych (MES)

2020, Vol. 63, nr 3, s. 72-77

Bibliogr. 15

 

 

DOI: 10.15199/40.2020.3.3

Wpływ procesów azotowania i tlenoazotowania jarzeniowego na odporność korozyjną stalowych drutów ortodontycznych

KAMIŃSKI J.

RĘBIŚ J.

WIERZCHOŃ T.

Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Materiałowej, ul. Wołoska 141, Warszawa

MAŁKIEWICZ K.

Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Zakład Ortodoncji, ul. Pomorska 251, Łódź

W pracy przedstawiono wyniki porównawcze łuków ortodontycznych ze stali AISI304 w stanie wyjściowym oraz po obróbce azotowania lub tlenoazotowania jarzeniowego w niskotemperaturowej plazmie, przeprowadzone na potencjale katody. Procesy tlenoazotowania prowadzono przy różnych stężenia dodatkowanego powietrza. Badania odporności na korozję warstw azotowanych lub tlenoazotowanych przeprowadzono metodą elektrochemicznej spektroskopii impedancyjnej (EIS) i metodą potencjodynamiczną w nieodpowietrzonym roztworze sztucznej śliny w 37 °C. Wyniki uzupełniono analizą struktury stopu oraz topografii powierzchni. Wyniki wykazały wzrost odporności na korozję po zastosowanych obróbkach jarzeniowych. Z uwagi na znaczną chropowatość materiału wyjściowego, wytworzone warstwy są podatne na korozję wżerową. Dodatkowo, wzrost stężenia powietrza w atmosferze reaktywnej, zwiększa niejednorodność elektrochemiczną warstwy obserwowaną w badaniach impedancyjnych. Nie powoduje to jednakże, z uwagi na niskie stężenie chlorków w roztworze, obniżenia trwałości wytworzonych warstw. Uwidacznia się to w wartościach potencjałów przebicia (Epit), które są porównywalne we wszystkich przypadkach i wynoszą ok. 820 mV ± 30 mV, nieznacznie przekraczając (o ok. 100 mV) potencjał przebicia materiału wyjściowego. Jedynie w przypadku warstwy z maksymalnym dodatkiem tlenu obserwuje się obecność obszaru transpasywnego, w obrębie którego, dochodzi do przebudowy warstwy tlenoazotowanej, skutkujące obserwowanym procesem łuszczenia się warstwy.

Słowa kluczowe: kstalowe łuki ortodontyczne, azotowanie i tlenoazotowanie jarzeniowe, sztuczna ślina, korozja

2020, Vol. 63, nr 3, s. 78-83

Bibliogr. 15

 

 

DOI: 10.15199/40.2020.3.4 

Odporność na korozję odlewniczego stopu aluminium EN AC 47100 z powłoką konwersyjną Cr(III) otrzymaną w obecności katalizatora cyrkonowego

WINIARSKI J.

SZCZEPAŃSKA J.

Department of Advanced Material Technologies, Faculty of Chemistry, Wrocław University of Science and Technology, Wybrzeże Wyspiańskiego 27,

50-370 Wrocław, Poland

GRALAK E.

Heiche Polska Sp. z.o.o., ul. Jarzębinowa 2, 55-200 Stanowice, Poland

MAZUR-NOWACK A .

SZCZYGIEŁ B.

Department of Advanced Material Technologies, Faculty of Chemistry, Wrocław University of Science and Technology, Wybrzeże Wyspiańskiego 27,

50-370 Wrocław, Poland

Stop odlewniczy aluminium AlSi12Cu1(Fe) poddano pasywacji w kąpieli opartej na związkach Cr(III). Test w atmosferze obojętnej mgły solnej wykazał, że dodatek do kąpieli związków fluorokompleksowych Zr w ilości 800 ppm przyczynił się do wytworzenia powłoki konwersyjnej o dłuższym działaniu ochronnym – nawet do 480 h, niż analogicznej powłoki, ale nie zawierającej cyrkonu (do kilkudziesięciu godzin). Analizy AFM oraz SEM wykazały, że w obecności fluorokompleksu Zr powstaje powłoka o sferoidalnej morfologii i rozwiniętej powierzchni, co miejscowo przejawiało się nawet w postaci drobnych spękań. Półilościowa analiza EDS wykazała w mikroskali znaczną nierównomierność rozmieszczenia pierwiastków na powierzchni aluminium pokrytego powłoką konwersyjną. Zaobserwowana segregacja pierwiastków tworzących powłokę (m.in. Cr, Zr, F, O) dobrze korelowała z mikrostrukturą i rozmieszczeniem faz charakterystycznych dla tego stopu aluminium.

Słowa kluczowe: Aluminium; Chromianowanie Cr(III); Powłoki konwersyjne; SEM; AFM; Komora solna;

2020, Vol. 63, nr 3, s. 84-89

Bibliogr. 8

 

 

DOI: 10.15199/40.2020.3.5

Termodynamika procesów wysokotemperaturowej korozji wybranych metali w atmosferze powietrza zawierającego HF i H2O

SMOŁA G.

GRZESIK Z.

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki, Katedra Fizykochemii i Modelowania Procesów, al. A. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków, Polska

KUPKA T.

ERB M.

H.C. Starck Tantalum and Niobium GmbH, Im Schleeke 78 – 91, 38642 Goslar, Niemcy

W pracy przeprowadzono analizę stabilności produktów korozji wybranych metali (Fe, Cr, Ni oraz Al) w temperaturze 900oC, w złożonej atmosferze przemysłowej zawierającej 53,1 % pary wodnej, 38,5% powietrza i 8,3 % fluorowodoru. Tego typu agresywne warunki występują wewnątrz reaktora przeznaczonego do produkcji tlenku niobu Nb2O5 nową metodą zapewniającą jego wysoką czystość. Celem przeprowadzonych rozważań termodynamicznych było wytypowanie materiałów o potencjalnie najwyższej żaroodporności we wskazanym agresywnym środowisku gazowym. Rozważania teoretyczne przeprowadzone w ramach niniejszej pracy obejmowały określenie ciśnień cząstkowych poszczególnych gazów agresywnych w mieszaninie powietrze-H2O-HF, sporządzenie diagramów stabilności faz w układach Fe-O-F, Ni-O-F, Cr-O-F i Al-O-F oraz wyznaczenie ciśnień lotnych fluorków żelaza, niklu i glinu w funkcji ciśnienia fluoru. W oparciu o analizę stabilności produktów reakcji poszczególnych metali z fluorem i tlenem oraz wyznaczonych prężności lotnych fluorków wytypowano nikiel, jako metal o najwyższej żaroodporności w analizowanych warunkach. Obecność pozostałych metali w potencjalnych stopach przeznaczonych do produkcji elementów reaktora wydaje się być niepożądana i wymaga weryfikacji eksperymentalnej. Wniosek ten wynika z faktu zarówno stosunkowo niskich temperatur topnienia fluorków żelaza i chromu (odpowiednio 940oC i 894oC), jak i wysokich wartości ciśnień lotnych fluorków glinu i żelaza.

Słowa kluczowe: fluor; tlen; termodynamika; korozja wysokotemperaturowa; stabilność

2020, Vol. 63, nr 3, s. 90-94

Bibliogr. 9

 

 

DOI: 10.15199/40.2020.3.6

Czy pasywacja powłoki Zn jest gwarancją jej odporności korozyjnej?

DRÓŻDŻ N.

HAJDUGA M.

SMOSZNA S.

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

WĘGRZYNKIEWICZ S.

Belos-PLP S.A. w Bielsku-Białej

OLAK M.

P.P.U.H. GAL Sp. z o.o. Sp.k. w Żorach

Często wymagane jest, aby oprócz skutecznej ochrony przed korozją konstrukcje miały także estetyczny wygląd nałożonych powłok. Niejednokrotnie jest to bardzo trudne, zwłaszcza, gdy wyroby po cynkowaniu narażone są na oddziaływanie czynników atmosferycznych tj. wilgoci czy opadów deszczu. Pomimo faktu, że srebrno błyszcząca powłoka cynkowa z czasem blaknie i staje się szara po kilku miesiącach, naturalne produkty korozji cynku tzw. „biała korozja” są nieakceptowalne przez klientów finalnych. Jednym ze sposobów zabezpieczenia cynkowanych wyrobów przed pojawieniem się pierwszych produktów korozji cynku jest użycie pasywacji. Celem pracy było porównanie efektów zastosowania pasywacji chemicznej i polimerowej oraz wdrożenie najlepszego rozwiązania. Odporność korozyjną powłoki cynkowej oceniono na podstawie testu NSS wg PN-EN ISO 9227 oraz badań w warunkach terenowych (polowych). W celu oceny mikrostruktury powłoki cynkowej oraz pomiaru jej grubości wykonano analizę metalograficzną nałożonych powłok. Nie stwierdzono różnic pomiędzy pasywacją chemiczną i polimerową pod kątem odporności korozyjnej powłoki cynkowej. Z uwagi na aspekt ekonomiczny bardziej zasadnym jest wykorzystanie pasywacji chemicznej do zabezpieczania wyrobów przed tworzeniem się białej korozji.

Słowa kluczowe: cynkowanie ogniowe, biała korozja, powłoka cynkowa, odporność korozyjna, pasywacja chemiczna, pasywacja polimerowa

2020, Vol. 63, nr 3, s. 95-100

Bibliogr. 9

 

OCHRONA PRZED KOROZJĄ W PRAKTYCE

 

Wpływ sposobu usuwania defektów powłok cynkowych wytworzonych metodą zanurzeniową na ich odporność korozyjną

SMOSZNA S.

HAJDUGA M.

DRÓŻDŻ N.

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

WĘGRZYNKIEWICZ S.

Belos-PLP S.A. w Bielsku-Białej

OLAK M.

P.P.U.H. GAL Sp. z o.o. Sp.k. w Żorach

Podstawowym zadaniem powłok cynkowych jest ochrona przed korozją podłoża stalowego lub żeliwnego, natomiast zagadnienia estetyki i cech dekoracyjnych są drugorzędne. Powłoki cynkowe wytworzone w warunkach przemysłowych mogą charakteryzować się wieloma potencjalnymi defektami wyglądu, które jednak nie mają decydującego wpływu na ochronę podłoża przed korozją. Wady powłok cynkowych wynikają z reguły z niewłaściwego przygotowania powierzchni wyrobów stalowych do cynkowania ogniowego. Wywiera to jednak pewien wpływ na ich odporność korozyjną. Celem pracy było określenie wpływu usuwania defektów powłok cynkowych na odporność korozyjną powłoki cynkowej. Badania przeprowadzono na ocynkowanych zanurzeniowo (ogniowo) próbkach stali gat. S235 z defektami powłoki cynkowej, tj. z miejscami nieocynkowanymi w wyniku użycia antyspawu, pisaka olejowego lub śladów po naklejkach. Do naprawy powłoki cynkowej użyto farby zaprawkowej na bazie cynku oraz powszechnie stosowanego w zakładach cynkowniczych korektora „cynku w sprayu”. Wykonano analizę metalograficzną celem oceny mikrostruktury powłoki cynkowej. Grubość powłoki mierzono zgodnie z normą PN-EN ISO 1463. Odporność korozyjną powłok cynkowych po naprawie oceniono na podstawie wyników testu NSS wg PN-EN ISO 9227. Praca ma charakter aplikacyjny. Przedstawione wyniki badań jednoznacznie wskazują, że użycie korektora, tzw. „cynku w sprayu” nie zapewnia dobrej odporności korozyjnej zgodnie z normą PN-EN ISO 1461.

Słowa kluczowe: cynkowanie zanurzeniowe (ogniowe), defekty po cynkowaniu, powłoka cynkowa, odporność korozyjna

2020, Vol. 63, nr 3, s. 101-105

Bibliogr. 8